Beta-glukan nedir, cilde faydası var mı?

01 / İçerik

Cilt bakımında beta-glukan ne işe yarar?

Beta-glukanlar, şeker moleküllerinin uzun zincirler hâlinde dizildiği polisakkaritler. Doğada mayada, yulaf gibi tahıllarda ve mantarlarda bulunuyorlar.[1] Aynı molekül ailesini yulaflı gıdalardan da tanıyorsunuz, ama cilt bakımında başka bir nedenle kullanılıyor: araştırmacılar ciltte kullanılan beta-glukanı nemlendirici, antioksidan ve iltihabı azaltıcı olarak tarif ediyor ve ciltte kullanımı giderek yaygınlaşıyor.[1]

Her beta-glukan aynı değil. Kaynağı ve nasıl işlendiği özelliklerini değiştiriyor,[1] yani bir etiketteki “beta-glukan” ile başka bir etiketteki birebir aynı olmayabilir. Pek çok ürün, içerik listesinde ya da açıklamasında yulaf, maya gibi kaynağı belirtiyor.

Trendin bir kısmı Kore cilt bakımından geliyor; nem veren, yatıştırıcı katmanlar orada rutinin vazgeçilmezi. Kore ürünleri artık hem eczanelerde hem internette kolayca bulunuyor. Bu rutinlerin genelini Kore cilt bakımı: neyi almalı, neyi atlamalı? yazısında ele aldık.

02 / Trend ve gerçek

Beta-glukan hakkında kanıtlar ne diyor?

Trendin söylediği

Beta-glukan hyaluronik asitten daha iyi nem veriyor, bariyeri onarıyor, her türlü kızarıklığı yatıştırıyor ve kırışıklıkları düzeltiyor.

Bilinen

Yara iyileşmesi araştırmalarını derleyen bir çalışmada laboratuvar ve hayvan deneylerinin hepsi fayda bildirmiş; ciltte kullanımı da nemlendirici ve yatıştırıcı etkilerle ilişkilendiriliyor.[1] İnsan cildinde yapılan bir geçirgenlik testinde yulaf beta-glukanı, büyük bir molekül olmasına rağmen epidermise ve dermise ulaşmış; 27 kişiyle yapılan bir çalışmada da 8 hafta sonra kırışıklık derinliğinde ve pürüzlülükte azalma bildirilmiş.[2]

Sınırları

İnsan çalışmaları az ve küçük; derlemenin yazarları da daha fazla insan çalışmasına ihtiyaç olduğu sonucuna varıyor.[1] Kırışıklık çalışması kısa bir özet olarak yayımlanmış ve özette bir karşılaştırma grubundan söz edilmiyor.[2] Yara iyileşmesindeki sonuçlar da bir kozmetik serumun gündelik ciltte ne yaptığını söylemiyor.

Yani “hyaluronik asitten daha iyi” demek için elimizde kanıt yok. Amerikan Dermatoloji Akademisi (AAD), kuru cilt için gliserin, hyaluronik asit, dimetikon, vazelin ve shea yağı gibi içerikleri sayıyor.[3] Beta-glukan bu listede yok. Bu, işe yaramadığı anlamına gelmiyor; yalnızca başrolde olmadığını, çoğu zaman aynı formülde bu bilinen içeriklerin yanında destekleyici olarak yer aldığını gösteriyor. Sık karşılaştırıldığı nem tutucuları hyaluronik asit mi, gliserin mi? yazısında anlattık.

03 / Uygunluk

Beta-glukan kimlere uygun olabilir?

Kuru ya da susuz cilt

Gerilen, pürüzlü ya da susuzluktan donuk görünen ciltler. Kışın kalorifer ve kombi açıkken ev havası kuruyunca bu his çoğu zaman artıyor. Hangisinin sizde olduğundan emin değilseniz kuru cilt mi, susuz cilt mi? yazısı ikisini ayırmanıza yardımcı olur.

Kolay tepki veren cilt

Güçlü aktifler olmadan nem isteyenler ya da rutini son zamanlarda cildine fazla gelenler. Önce sadeleştirin; hangi sırayla geri döneceğinizi tahriş sonrası ürünlere nasıl geri dönülür? yazısında anlattık.

Profesyonel bakımın ardından

Uzmanınız da uygun görürse, nazik bir nem adımı cilt bakımından sonraki sakin günlere uyabilir; cilt bakımından sonra evde rutin nasıl olmalı? yazısına göz atabilirsiniz.

Gerginliğin asıl nedeni çoğu zaman rutinin daha başında. Yüzünüzü yıkar yıkamaz cildiniz geriliyorsa, sorun serumda değil temizleyicide olabilir; İstanbul’un birçok semtinde su kireçli olduğundan bu his bazı kişilerde daha da belirginleşebiliyor. Nelere dikkat edeceğinizi temizleyiciniz cildinize sert geliyor mu? yazısında sıraladık.

04 / Kullanırken

Beta-glukan serumu nasıl kullanılır?

1. Önce yama testi yapın.

   Nazik ürünler de reaksiyon yapabilir. AAD, yeni bir ürünü küçük bir bölgeye yedi ila on gün boyunca günde iki kez sürmenizi, reaksiyon olmazsa kullanmanızı öneriyor.[4]

2. Nem adımı olarak kullanın.

   Beta-glukanlı serum ya da esans genellikle temizlikten sonra, cilt hâlâ hafif nemliyken ve nemlendiriciden önce sürülür. AAD de nemlendiriciyi cilt henüz nemliyken sürmenizi öneriyor.[3]

3. Üzerini kapatın.

   Kuru ciltte serum tek başına çoğu zaman yetmez. AAD’ye göre kuru cilt için kremler ve merhemler losyonlardan daha etkili.[3] Bu katman için krem arıyorsanız bariyer kremi seçerken nelere bakmalı? yazısı işinize yarar.

4. Formülün tamamını okuyun.

   AAD, kuru ve hassas ciltte “parfümsüz” (fragrance-free) etiketli ürünleri seçmenizi, parfüm ve alkol içerenlerden kaçınmanızı öneriyor.[3] Ambalajında yatıştırıcı bir içerik öne çıkarılsa bile yoğun parfümlü bir ürün nazik sayılmaz.

5. Temeli ihmal etmeyin.

   Kısa ve ılık duşlar, yumuşak bir temizleyici ve ev havası kuruysa bir hava nemlendirici, AAD’nin kuru cilt önerileri arasında.[3] Bunlar çoğu zaman yeni bir serumdan daha çok işe yarıyor. Yıkama tarafını yüzünüzü yıkayınca neden geriliyor? yazısında anlattık.

05 / Sınırlar

Yatıştırıcı bakım yetmediğinde.

Beta-glukan cildinizin daha rahat hissetmesine yardımcı olabilir. Ama bir cilt hastalığını teşhis edemez, tedavi de edemez. Kendi kendinize teşhis koymak da güvenilir değil, çünkü tahriş, egzama ve rozasea birbirine çok benzeyebiliyor.

Cildiniz yalnızca kolay tepki veriyorsa ve profesyonel destek istiyorsanız, nazik bir profesyonel bakım bu hassasiyete göre planlanabilir; neler içerdiğini yüz bakımı sayfasında bulabilirsiniz.

Aklınıza takılabilecekler

Sık sorulan sorular.