Journal / Cilt bakımının temelleri
İyi bir cilt bakım rutini uzun olmak zorunda değil.
Her birinin belli bir işi olan birkaç adımla başlayın. Gerisini acele etmeden, nedenini bildiğiniz zaman ekleyin.
Kısa cevap
Sağlam bir rutin için üç şey yeter: nazik bir temizleyici, cildinizde rahat duran bir nemlendirici ve her gün sürdüğünüz bir güneş kremi. Başka bir ürün eklemek istiyorsanız tek tek ekleyin, o da ne işe yaradığını bildiğiniz sürece. Cildiniz acıyorsa, tepki veriyorsa ya da nedenini anlayamadığınız şekilde değişiyorsa rutini değiştirmekle uğraşmayın, bir hekime görünün.
01 / Daha az adım, daha net amaç
Ürün sayısı arttıkça cildiniz daha iyi bakılmış olmuyor.
Uzun bir rutin insana kendine iyi baktığını hissettirir. Akşam yedi ürün, sabah ayrı bir sıra, pazar günleri de maske. Instagram ve TikTok’ta gördüğünüz her yeni adım da listeye eklenince, emek arttıkça sonucun da artacağını düşünmek çok doğal.
Ama iş her zaman böyle yürümüyor. Amerikan Dermatoloji Akademisi (AAD) üç adımlık basit bir düzen öneriyor: temizlemek, nemlendirmek ve korumak. Aynı kaynağa göre çok sayıda farklı ürün kullanmak hem cebinizi yorabilir hem de cildi tahriş edebilir.[1]
Kısa bir rutini takip etmek de daha kolay. Birkaç ürünle hangisinin ne yaptığını görürsünüz. On ürün kullanıyorsanız cildinizdeki bir değişikliğin hangisinden geldiğini bilemezsiniz ve cildinizin neye ihtiyacı olduğunu anlamak tahmine kalır.
Basit bir rutin, cildinizi izleyebileceğiniz bir başlangıç noktası. Yorgun bir akşam üşenmeden yapacağınız rutin de genellikle budur.
Basit bir test
Raftaki her ürün için şu cümleyi tamamlayın: “Bunu … için kullanıyorum.” Cevabınız belirsizse ya da başka bir ürünle aynıysa, o adımı bir kez daha düşünmenin zamanı gelmiş olabilir.
02 / Temel
Üç adım, her birinin kendi işi var.
Her adım tek bir iş görüyor. Bu işi bildiğinizde hem ürün seçmek kolaylaşıyor hem de bir ürün beklediğinizi vermediğinde bunu fark ediyorsunuz.
- Temizleme
- Gün içinde biriken kiri, yağı, güneş kremini ve makyajı alır. Aşındırmayan nazik bir temizleyici, ılık su ve parmak uçlarınız yeter. Ovalamak cildi tahriş eder; durulayın ve yumuşak bir havluyla bastırarak kurulayın.[2] AAD yüzü günde iki kez ve terledikten sonra yıkamanın yeterli olduğunu söylüyor.[1]
Yüzünüzü yıkadıktan sonra cildiniz geriliyorsa, açığı kapatmak için yeni bir ürün almadan önce temizleyicinize bakın. Birçok semtte su kireçli olduğu için bu his bazen daha da belirginleşebiliyor. Yüz yıkadıktan sonra gerginlik sorununu, sebebine inerek çözmek gerekiyor.
Güneş kreminde en doğru seçim, her gün sürmeye üşenmeyeceğiniz kremdir. Koruma seviyesini, formülü ve kremin cildinizde nasıl durduğunu günlük güneş kremi seçimi yazısında anlattık.
03 / Bir günün akışı
Sabah ve akşam cilt bakımı, en sade haliyle.
Güne yayınca rutin aşağı yukarı şöyle görünüyor.
-
Sabah.
Temizleyin, nemlendirin, güneş kremi sürün. SPF’li bir nemlendirici iki adımı tek seferde halledebilir; yeter ki geniş spektrumlu ve SPF 30 veya üzeri olsun.[1]
Güneş kremini dışarı çıkmadan önce sürün; AAD’ye göre cildin kremi emmesi yaklaşık 15 dakika sürüyor. Dışarıdaysanız iki saatte bir, denize ya da havuza girdikten veya terledikten hemen sonra yenileyin.[3]
-
Akşam.
Önce temizleyin, sonra nemlendirin. AAD yatmadan önce yüzü temizlemeyi öneriyor.[1] Tek temizleyicinin yetip yetmemesi gün içinde cildinize ne sürdüğünüze bağlı; çift aşamalı temizleme ayrı bir yazının konusu.
-
Bir tedavi ürünü kullanıyorsanız.
AAD’nin önerdiği sıra şöyle: yüzünüzü yıkayın, varsa ilacınızı ya da tedavi ürününüzü sürün, ardından nemlendirici ve güneş kremi gelsin, makyaj en sona kalsın.[4] Reçeteyle verilen ürünleri size nasıl söylendiyse öyle kullanın.
Rutininize yeni bir şey eklediğinizde sabah ve akşam cilt bakımı arasındaki farklar ile ürünlerin sürülme sırası yazıları işinize yarayabilir.
04 / Geri kalan her şey
Hangi ürünler şart değil, nasıl seçmeli?
Serum, tonik, esans, göz kremi, peeling ürünleri ve maskeler temel rutinin dışında kalıyor. Bazıları size iyi gelebilir ama hiçbiri olmazsa olmaz değil.
Yeni bir ürün almadan önce kendinize üç soru sorun:
- Bunu ne için kullanacağım? Derdinizi tek cümleyle, sade bir dille söyleyin.
- Bu işi zaten yapan bir ürünüm var mı? Aynı derde ikinci bir ürün masrafı artırır ama ne işe yaradığını görmeyi zorlaştırır.
- Tek başına ekleyebilir miyim? Ürünleri birer birer eklerseniz hangisinin ne yaptığını görürsünüz.
AAD çok fazla ürün kullanmanın cildi tahriş edebileceği konusunda uyarıyor; özellikle de aynı anda birden fazla yaşlanma karşıtı ürün kullanılıyorsa.[4] Birden fazla aktif içeriği üst üste kullanmanın riski de buradan geliyor.
Sık sorulan iki konuya kısaca değinelim. Ayrı bir göz ya da boyun kremi kullanmak tercih meselesi; her zamanki nemlendiricinizin bu bölgelerde nasıl durduğuna bakın. Yeni bir şey eklemeye karar verdiyseniz yeni ürünü rutine eklerken diğer adımlara dokunmayın.
Bir adımın gerekli olup olmadığını fiyatı belirlemiyor. AAD, bir ürünün işe yaraması için pahalı olması gerekmediğini açıkça söylüyor.[1] Eczanedeki dermokozmetik reyonunun önünde durduğunuzda asıl soru şu: neye para harcamalı, nereden kısmalı?
Kalsın mı, beklesin mi, gitsin mi?
Skin Edit, elinizdeki ürünlere tek tek bakar ve ne işe yaradıklarına göre ayırır. Ürün listenizi ya da etiketlerin fotoğraflarını getirmeniz yeterli.
Skin Edit nasıl işliyor?05 / Aynı adımlar, farklı ürünler
Rutini cilt tipinize göre ayarlayın.
Basit rutin herkese aynı rutin demek değil. Adımlar aynı kalıyor ama ürünlerin cildinize uyması gerekiyor: dokusu, formülü ve cildinizin onu ne kadar kaldırdığı fark ediyor.
- Cildiniz yağlıysa
- Nemlendiriciyi bırakmayın, daha hafif bir dokuya geçin. Ambalajda “non-komedojenik” ya da “gözenek tıkamaz” yazması başlangıç için iyi bir ipucu.[1] Ayrıntıları yağlı cilt için nemlendirici yazısında bulabilirsiniz.
- Cildiniz kuruysa
- AAD kuru cildi pul pul dökülen, kaşınan ya da pürüzlü cilt olarak tarif ediyor.[1] Daha yoğun bir krem daha rahat hissettirebilir; krem, losyon ve jel nemlendiricileri karşılaştırdığımız yazıya göz atabilirsiniz.
- İkisi birdense
- Bazı bölgelerin kuru, bazılarının yağlı olması çok yaygın. İki ayrı rutine gerek yok; karma cilt bakım rutini yazısında nasıl dengeleyeceğinizi anlattık.
- Cildiniz karışık sinyaller veriyorsa
- Cildiniz hem parlıyor hem de rahatsız hissettiriyorsa kafanız karışabilir. Yağlı ama susuz cilt yazısı ve nem kazandırma ile nemlendirme arasındaki fark işinizi kolaylaştırır.
- Ürünler batıyorsa
- AAD hassas cildi, ürün sürdükten sonra batma ya da yanma yapabilen cilt olarak tarif ediyor.[1] Hangi ürünün buna yol açtığını not edin, dokusuna olduğu kadar formülüne de bakın. Birine çok iyi gelen ürün bir başkasının cildini tahriş edebilir.
Bazen ürün cildinizin istediğinden ağır gelir. Nemlendiriciniz cildinizde ağır duruyorsa ya da ürün değiştirdikten sonra yeni tıkanıklıklar fark ediyorsanız, cildiniz için fazla zengin olabilir.
Bu düzen yaygın bir başlangıç noktası, her cilt için kural değil. Bazıları daha azıyla gayet iyi gidiyor, bazı dertler ise daha özel bir yaklaşım istiyor. Erkekler için cilt bakımı yazısı da aynı temelden yola çıkıyor.
Cilt tipinizden emin değilseniz AAD, bir rutine başlamadan önce bir dermatoloğa görünmenizi öneriyor.[1]
06 / Temelin ötesi
Basit bir rutin ne zaman yetmez?
Kısa bir rutin sağlam bir temel atar ama her sorunuzu cevaplamaz. Hangi ürünleri tutacağınız konusunda bir de başkasının fikrini almak isteyebilirsiniz ya da evdeki bakımınızın yanına profesyonel bakımı eklemeyi düşünüyor olabilirsiniz.
Sorunuz ürünlerle ilgiliyse en doğru başlangıç Skin Edit. Daha geniş konular için bir cilt danışmanlığı görüşmesinde rutininizi, cildinizi ve neyi değiştirmek istediğinizi rahatça konuşabilirsiniz. Uygulamaları merak ediyorsanız seçim yapmadan önce profesyonel cilt bakımının ne zaman devreye girdiğini anlattığımız yazıyı okuyun.
Merve Akkaya’nın cilt bakımına yaklaşımı da aynı yerden başlıyor: önce sağlam bir temel, sonra nedeni olan eklemeler.
Sıradaki adım tıbbiyse.
Rutini sadeleştirmek bir cilt hastalığını tedavi etmez. Ağrı, nedenini bilmediğiniz bir döküntü, tekrar tekrar çıkan tepkiler ya da giderek kötüleşen bir sorun varsa doktora görünmeniz gerekir. Bir cilt sorunu için ne zaman dermatoloğa gitmeli? sorusunu ayrı bir yazıda cevapladık.
Reçeteli cilt bakım ürünleri kullanıyorsanız onları size söylendiği gibi kullanmaya devam edin, zorlandığınız bir şey olursa reçeteyi yazan hekimle konuşun.
07 / Başlamak için pratik bir yol
On dakikada rutin kontrolü.
Kullandığınız her şeyi bir masaya dizin ve ayırın. Henüz hiçbir şeyi atmıyorsunuz; sadece rutininizin aslında neden oluştuğunu görüyorsunuz.
Bakmanız gereken beş şey
- Temizleyiciniz, nemlendiriciniz ve güneş kreminiz hangileri?
- Geri kalan her ürünü ne için kullanıyorsunuz?
- Hangi ürünler başka bir ürünle aynı işi yapıyor?
- En çok hangi adımları atlıyorsunuz, neden?
- Batma, gerginlik ya da rahatsızlık yapan bir ürün var mı, varsa hangisi?
Ayıklamadan sonra elinizde kalan, ne kadar kısa olursa olsun, sizin rutininiz. Hayatınıza uyan bir rutin, üç ay sonra hâlâ yapıyor olacağınız rutindir.
Merak edilenler
Sık sorulan sorular.
İşe yarayan en basit cilt bakım rutini hangisi?
Temizleme, nemlendirme ve güneş koruması. AAD bunu üç adımlık basit bir düzen olarak öneriyor.[1] Yani sabah temizleyici, nemlendirici ve güneş kremi; akşam temizleyici ve nemlendirici.
Cilt bakımı için kaç ürün gerekli?
Belli bir sayı yok. Bir temizleyici, bir nemlendirici ve bir güneş kremi temel ihtiyacı karşılıyor; geniş spektrumlu, SPF 30 veya üzeri bir nemlendirici sabahları bunların ikisinin işini birden görebiliyor.[1] Gerisinde önemli olan, her ürünü ne için kullandığınızı bilmeniz ve cildinizin onu kaldırması.
Serum ya da tonik kullanmak şart mı?
İkisi de şart değil. Belli bir derdiniz için seçtiyseniz ve cildiniz rahatsız olmuyorsa serum ya da tonik iyi bir ekleme olabilir. Etkisini görebilmek için ürünleri tek tek ekleyin.
Yüzümü günde kaç kez yıkamalıyım?
AAD, tahrişi önlemek için yüzü sabah bir, akşam bir kez ve çok terledikten sonra yıkamayı, bundan sık yıkamamayı öneriyor.[2] Ilık su ve nazik bir temizleyici kullanın.
Ayrı güneş kremi yerine SPF’li nemlendirici kullanabilir miyim?
Akneli ya da hassas cilt için basit bir rutin yeter mi?
Nazik bir temel başlamak için iyi bir yer ama tıbbi bir sorunu tedavi etmez. Geçmeyen ya da ağrılı sivilceler ve tekrarlayan tepkiler için bir dermatoloğa görünün. Cildiniz son zamanlarda çabuk tepki veriyorsa cildiniz hassas mı, yoksa rutininiz mi fazla geliyor? yazısını okuyun.
Fazla uzayan cilt bakım rutinini nasıl sadeleştiririm?
Temizleyicinizi, nemlendiricinizi ve güneş kreminizi ayırıp bunları tutun. Kalanları bir kenara koyun ve sadece ne işe yaradığını söyleyebildiklerinizi tek tek geri ekleyin. Reçeteli tedaviler bunun dışında: onları size söylendiği gibi kullanmaya devam edin.
Kaynaklar ve kapsam
Bu Journal yazısı genel cilt bakımı bilgisi veriyor ve evdeki rutininizi gözden geçirmenize yardım ediyor. Teşhis koymaz, tedavi önermez, kişisel tıbbi tavsiyenin yerini tutmaz. Genel bakım önerileri Amerikan Dermatoloji Akademisi’nin aşağıdaki kaynaklarına (İngilizce) dayanıyor.
- Skin care on a budget: üç adımlık düzen, nemlendirme, iki işi birden gören ürünler ve cilt tipi tanımları.
- Face washing 101: temizleyici seçimi, su sıcaklığı, yıkama şekli ve sıklığı.
- How to apply sunscreen: SPF, miktar, zamanlama ve yenileme.
- Should I apply my skin care products in a certain order?: ürün sırası ve fazla ürün kullanmanın etkisi.
Editoryal: Merve Akkaya Journal. Merve Akkaya’yı daha yakından tanıyın.
Okumaya devam edin
Merak ettikleriniz için birkaç yazı daha.
Bir sohbetle başlayın
Daha kısa bir rutin, özenle seçilmiş ürünler.
Hangi ürünleri tutacağınızı bilemiyorsanız kullandıklarınızı getirin. Sohbete bugünkü rutininizden başlıyoruz.
Bize cilt bakımıyla ilgili asıl sorunuzu yazın; rutininizin gözden geçirilmesini mi, yoksa profesyonel bakımı mı düşündüğünüzü de belirtin. Yazmadan önce danışmanlık seçeneklerine göz atabilirsiniz.
Bir uygulamaya karar vermeden önce size uygun olup olmadığını birlikte konuşuyoruz.