Bakır peptit (GHK-Cu) nedir, nasıl kullanılır?

01 / İçerik

Bakır peptit tam olarak nedir?

Peptitler, proteinlerin yapı taşı olan amino asitlerden oluşan kısa zincirler. GHK de bunlardan biri; sadece üç amino asitten oluşuyor ve bakıra kolayca bağlanıyor. İkisi bir araya gelince GHK-Cu ortaya çıkıyor. Peptidi ilk kez 1973’te araştırmacı Loren Pickart insan kan plazmasından ayırdı.[2] Pickart ve bir meslektaşının derlemesine göre plazmadaki düzeyi gençlerde daha yüksek ve yaşla birlikte düşüyor; doku hasar gördüğünde de açığa çıkıyor. Yara iyileşmesinde bu kadar çok çalışılmasının nedeni de bu.[1]

“Vücudun doğal onarım sinyali yaşla azalıyor” hikâyesi kulağa çok hoş geliyor; bakır peptidin bu kadar kolay satılmasının bir nedeni de bu. Ama vücutta ya da laboratuvarda olanla, yüzünüze sürdüğünüz bir serumun yapabileceğini ayırmak gerekiyor.

Bakır peptitler, kozmetikte kullanılan geniş peptit ailesinin bir üyesi. Peptitlerden genel olarak ne beklenip ne beklenemeyeceğini cilt bakımında peptitler: gerçekçi beklentiler yazısında anlattık; burada yalnızca bakır peptitlere odaklanıyoruz.

02 / Trend ve gerçek

Bakır peptit işe yarıyor mu, araştırmalar ne diyor?

Trendin söylediği

Bakır peptit kolajeni yeniden yapılandırıyor, sarkan cildi sıkılaştırıyor, “retinol gibi çalışıyor ama tahriş etmiyor”.

Bilinenler

GHK-Cu, kozmetikte en çok araştırılmış peptitlerden biri.[3] Bir yüz kremiyle (71 kadın) ve bir göz kremiyle (41 kadın) yapılan 12 haftalık küçük çalışmalarda ince çizgilerde, cildin yoğunluğunda ve kalınlığında iyileşme bildirilmiş. Uyluk cildinde yapılan küçük bir karşılaştırmada da GHK-Cu kremiyle, C vitamini ya da retinoik asit kremlerine göre daha fazla yeni kolajen oluştuğu bildirilmiş.[1][3]

Sınırları

Bu sonuçların bir kısmı tam makale olarak değil, kongre özeti ya da pilot çalışma olarak yayımlanmış ve katılımcı grupları küçük.[3] En çok alıntılanan iki derlemenin yazarlarından biri peptidi keşfeden araştırmacının kendisi.[1][2] Peptit çalışmalarında çoğu zaman nemlendiricinin tamamı test ediliyor, yani sonucu yalnızca peptide bağlamak mümkün olmuyor.[3]

Bu, bakır peptidin hiçbir işe yaramadığı anlamına gelmiyor. Kanıtların umut verici ama zayıf olduğu, tek bir ürünün iddialarını da dikkatle okumak gerektiği anlamına geliyor. Amerikan Dermatoloji Akademisi (AAD), etiketteki “klinik olarak kanıtlanmış” ibaresinin ürünün onaylandığını değil, tüketiciler üzerinde denendiğini gösterdiğini hatırlatıyor ve çarpıcı bir değişim yerine ölçülü sonuçlar beklemeyi öneriyor.[4]

Asıl derdiniz yaşlanma belirtileriyse, temel hâlâ retinoidler gibi daha uzun süredir bilinen içerikler ve her gün sürülen güneş kremi. İkisini de retinole başlamadan önce sorulacak sorular ve gerçekten kullanacağınız güneş kremini seçmek yazılarında anlattık.

03 / Uygunluk

Bakır peptit kimlere uygun olabilir?

Denemeye değer olabilir

Temizleyici, nemlendirici ve güneş kreminden oluşan oturmuş bir rutininiz var, cildiniz rahat ve ince çizgiler ya da sıkılık için bir adım eklemek istiyorsunuz. Güçlü aktifleri kaldıramayan bazı kişiler de bakır peptide yöneliyor.

Şimdilik bekleyin

Cildiniz şu sıralar batıyor, kızarıyor ya da pul pul dökülüyorsa veya yeni bir aktife henüz başladıysanız. Önce cildinizin yatışmasını bekleyin; nedenini hassas cilt mi, tahriş olmuş cilt mi? yazısında anlattık.

Önce doktorunuza sorun

Hamileyseniz ya da emziriyorsanız, bir cilt hastalığı için tedavi görüyorsanız veya daha önce bakıra ya da kozmetik içeriklere reaksiyon gösterdiyseniz.

GHK-Cu üzerinde çalışan araştırmacılar, kozmetikte güvenlik geçmişinin iyi olduğunu belirtiyor.[2] Yine de her ürün bazı ciltleri tahriş edebilir. Etiketin önündeki içerik kadar formülün geri kalanı da önemli: parfüm, koruyucular, yanındaki diğer aktifler.

04 / Kombinasyonlar

Bakır peptit C vitamini, retinol ya da asitlerle birlikte kullanılır mı?

Instagram ve TikTok’ta bakır peptidin C vitamini, peeling asitleri ya da retinoidlerle asla karıştırılmaması gerektiği sık sık söyleniyor. Bu kombinasyonları ciltte test eden yayımlanmış araştırma az; o yüzden bu kuralı kanıtlanmış bir gerçek değil, temkinli bir alışkanlık olarak görün. Kural doğru olsa da olmasa da pratikte yapılacak şey aynı:

• Her seferinde tek bir yeni ürün ekleyin. AAD, birden fazla yaşlanma karşıtı ürünü aynı anda kullanmanın cildi tahriş edebileceğini, tahrişin de yaşlanma belirtilerini daha belirgin gösterdiğini söylüyor.[5]
• Güçlü aktiflere ayrı zaman verin. Basit bir düzen: C vitamini sabah, bakır peptit akşam, retinoid ya da asitler başka akşamlarda. Ürünün kendi kullanım talimatı farklıysa ona uyun.
• Sırayı basit tutun. Serumlar genellikle temizlikten sonra, nemlendiriciden önce sürülür; katmanlamayı cilt bakım ürünleri hangi sırayla sürülür? yazısında adım adım anlattık.

Rafınızda zaten birkaç aktif varsa, bir yenisini eklemek çoğu zaman işe yaramıyor. Eczanenin dermokozmetik reyonuna gitmeden önce aktif içerikler: fazlası neden daha iyi değil? yazısına bir göz atın.

05 / Denerken

Bakır peptide nasıl başlanır?

1. Önce yama testi yapın.

   AAD, yeni bir ürünü iç kol gibi küçük bir bölgeye 7 ile 10 gün boyunca günde iki kez sürmenizi, reaksiyon olmazsa kullanmaya başlamanızı öneriyor.[6]

2. Tek başına ekleyin.

   Yeni ürünün ne yaptığını anlayabilmek için rutininizdeki diğer her şeyi olduğu gibi bırakın. Yeni ürünleri hangi aralıklarla ekleyeceğinizi rutininize yeni bir ürün nasıl eklenir? yazısında anlattık.

3. Cildiniz rahatken kullanın.

   Temizlikten sonra sürün, ardından nemlendiricinizle devam edin. Cildinizin hassaslaştığı ya da yeni peeling yaptığınız akşamlarda atlayın.

4. Zaman tanıyın.

   AAD’ye göre yaşlanma karşıtı ürünlerin çoğunun etkisini göstermesi en az altı hafta sürüyor, bazılarında üç ayı buluyor.[5] Başlamadan önce ve birkaç hafta sonra aynı ışıkta çektiğiniz fotoğraflar aynadan daha güvenilir.

5. Batıyor ya da yakıyorsa bırakın.

   AAD, batma, yanma ya da karıncalanma yapan bir ürünü bırakmanızı öneriyor.[5] Bu süreçte güneş kreminden vazgeçmeyin; başka ne kullanırsanız kullanın, erken yaşlanma belirtilerini azaltmaya yardımcı oluyor.[5]

06 / Sınırlar

Serumun yetmediği yerde başka bir destek gerekir.

Bakır peptit, sosyal medyada enjeksiyonlar ve internetten alınan “araştırma peptitleri” ile ilgili paylaşımlarda da karşınıza çıkabilir. Bunlar kozmetik ürün değil; cilde herhangi bir şey enjekte edilip edilmeyeceği tıbbi bir karar. Bu kararı bir cilt bakım yazısı değil, doktor verir.

Asıl istediğiniz daha sıkı ve daha canlı bir ciltse, evde kullandığınız serum işin yalnızca bir parçası. Profesyonel cilt bakımı bunu tamamlayabilir; profesyonel bir bakımın neler içerdiğini yüz bakımı sayfasında, nerede devreye girdiğini de profesyonel cilt bakımı ne zaman gerekir? yazısında bulabilirsiniz.

Aklınıza takılabilecekler

Sık sorulan sorular.