Journal / İçerikler
Retinole nasıl başlanır? Önce kendinize birkaç soru sorun.
Retinol, cilt bakımında üzerinde en çok araştırma yapılmış içeriklerden biri. Yanlış başlamak da bir o kadar kolay. İlk geceden önce birkaç soruya dürüstçe cevap vermek, retinolle aranızın iyi olup olmayacağını büyük ölçüde belirliyor.
Kısa cevap
Başlamadan önce retinolü neden istediğinizi bilin ve rutininizde zaten hangi aktiflerin olduğuna bakın. Cildiniz sakin olsun, her gün güneş kremi sürmeye de hazır olun. Hamileyseniz, hamile kalmaya çalışıyorsanız ya da emziriyorsanız önce doktorunuzla konuşun. Sonra düşük konsantrasyonlu bir ürünle başlayın: gece, bezelye tanesi kadar, iki gecede bir ya da daha seyrek. Sıklığı ancak cildiniz alıştıkça artırın.
01 / Neden?
Retinolü ne için kullanacaksınız?
Retinol bir retinoid. Yani nazik kozmetik formlardan reçeteli ilaçlara kadar uzanan A vitamini türevleri ailesinden geliyor. Bu isimler kafanızı karıştırıyorsa farkları retinol, retinal ve retinoid arasındaki farklar yazısında sade bir dille anlattık.
Sırf Instagram’da herkes kullanıyor diye değil, kendi cildiniz için başlayın. Retinolden ne beklediğinizi tek cümleyle yazın. O cümle, ne kadar sabretmeniz gerektiğini ve kozmetik bir ürünün sizin için doğru başlangıç olup olmadığını gösterir.
- Sabırlı olun. AAD’ye göre çoğu cilt bakım ürününün etkisini göstermesi en az altı hafta, bazen üç ay sürüyor.[3] İki hafta sonra “işe yaramadı” demek için çok erken.
- Akne izleri. Orta ya da ağır akne iziniz varsa AAD, bir retinoid denemeden önce dermatoloğa görünmenizi öneriyor.[1]
- Aktif akne. Reçeteli retinoidler ve akne tedavisi hekimin işi. Eczaneden alınan kozmetik bir retinol, doktor muayenesinin yerini tutmaz.
02 / Mevcut rutininiz
Rutininizde başka hangi aktifler var?
Retinol tek başına pek sorun çıkarmaz; sorun çoğu zaman kalabalık bir rutinde başlar. AAD, yaşlanma karşıtı birkaç ürünü aynı anda kullanmanın cildi tahriş edebileceği konusunda uyarıyor.[3] Yeni bir şey eklemeden önce elinizdekileri bir kâğıda yazın.
- Peeling etkili asitler
- Cleveland Clinic, retinolü ve asidi farklı günlerde kullanmayı ya da glikolik veya salisilik asidi sabaha, retinolü geceye bırakmayı öneriyor.[2] Çoğu kişi için en kolayı, retinole alışana kadar aside ara vermek. Bu ikiliyi retinol ve peeling asitleri birlikte kullanılır mı? yazısında ayrıntılı anlattık.
- C vitamini
- Aynı kaynak C vitaminini sabah, retinolü gece kullanmayı öneriyor.[2] Sabah ve akşam rutininin işi nasıl paylaştığını sabah ve akşam cilt bakımı yazısında bulabilirsiniz.
- İkinci bir retinoid
- Aynı anda yalnızca bir retinol ürünü kullanın.[2] Serumlarınızın, kremlerinizin ve göz kreminizin içeriğine bir göz atın; rutinde fark etmediğiniz ikinci bir retinoid olabilir.
- Reçeteli tedaviler
- Doktorunuz tretinoin gibi bir retinoid ya da benzoil peroksitli bir akne tedavisi yazdıysa, ona sormadan kozmetik bir retinol eklemeyin.
Liste zaten uzunsa, ilk adım bir şey eklemek değil, bir şey çıkarmak olabilir. Rutini nasıl sadeleştireceğinizi aktif içeriklerde fazlası neden daha iyi değil? yazısında anlattık.
03 / Bugünkü tolerans
Cildiniz şu an nasıl?
Retinole sakin bir ciltle başlayın; zaten kızarmış, gerilen ya da batan bir ciltle değil. Cleveland Clinic, güneşte yanmış, yaralı ya da başka bir nedenle tahriş olmuş ciltte retinol kullanılmamasını öneriyor.[2]
- Kuru ya da alerjiye yatkın cilt. AAD’ye göre cilt alerjisi ya da kuruluk sorunu olanlar retinoid ürünler için muhtemelen uygun aday değil.[1] Kaloriferler yanmaya başladığında cildiniz zaten pul pul oluyorsa bunu hesaba katın.
- Belirgin kızarıklık ya da iltihap. AAD bu durumda retinoidlerden uzak durmayı ve başka seçenekleri bir dermatoloğa sormayı öneriyor.[1]
- Esmer ve koyu tenler. Tahriş, ardında koyu lekeler bırakabilir. AAD’ye göre yavaş başlamak ve nemlendirici kullanmak bu ihtimali azaltıyor.[1]
Cildiniz doğuştan mı hassas, yoksa fazla ürüne mi tepki veriyor, emin değilseniz başlamadan önce hassas cilt mi, yoksa fazla gelen bir rutin mi? yazısına göz atın.
04 / Gündüz bakımı
Her gün güneş kremi sürecek misiniz?
AAD’ye göre retinoidler cildi güneşe karşı daha hassas hâle getirebiliyor. Önerisi net: retinoidi yalnızca gece kullanmak, gündüz de kıyafetin örtmediği her yere mutlaka güneş koruması sürmek.[1] Cleveland Clinic de koruyucu kıyafet ve şapkayla birlikte en az SPF 30 öneriyor.[2]
Güneş kremi henüz her sabahki alışkanlığınız değilse önce onu oturtun. Nereden başlayacağınızı gerçekten kullanacağınız güneş kremini seçmek yazısında anlattık. Makyaj yapıyorsanız gün içinde nasıl yenileyeceğinizi de makyajın üzerine güneş kremi yenilemek yazısında bulabilirsiniz.
05 / Tıbbi bir soru
Hamilelikte ve emzirirken retinol kullanılır mı?
Önce doktorunuzla konuşun
AAD, retinoidlerin hamilelikte kullanılmaması gerektiğini açıkça söylüyor.[1] Hamile olan ya da hamile kalmaya çalışan herkese de akneyi kendi başına tedavi etmeye kalkmadan önce bir dermatoloğa danışmasını öneriyor.[4]
Emzirme dönemi için Cleveland Clinic, sağlık profesyonellerinin bebek açısından riski düşük gördüğünü belirtiyor. Yine de cilde sürdüğünüz ürünleri doktorunuzla konuşmanızı ve retinolü göğüs bölgesine sürmemenizi öneriyor.[2]
Retinol kullanırken hamile olduğunuzu öğrenirseniz bırakın ve doktorunuza söyleyin. Rutininizin geri kalanı için hamilelikte cilt bakımını gözden geçirmek yazısına göz atabilirsiniz.
06 / İlk haftalar
Az ve yavaş başlayın, ne zaman bırakacağınızı bilin.
AAD’nin görüşlerine yer verdiği dermatologlar, bulabildiğiniz en hafif formülle başlamayı, ilk başta iki gecede bir kullanıp sıklığı yavaş yavaş artırmayı öneriyor.[1] Cleveland Clinic’in pratik önerileri de aynı yönde.[2]
-
Önce küçük bir bölgede deneyin.
Bütün yüzünüze sürmeden önce küçük bir alana biraz sürüp cildinizin tepkisine bakın.[2]
-
Gece, bezelye tanesi kadar.
Yatmadan önce, yüzünüzü nazikçe temizledikten sonra ince bir tabaka hâlinde bütün yüze yayın. Üzerine gözenek tıkamayan (non-komedojenik) bir nemlendirici sürün.[2]
-
Haftada birkaç geceyle başlayın.
İlk birkaç hafta iki gecede bir ya da birkaç günde bir kullanın, cildiniz alıştıkça sıklığı yavaş yavaş artırın.[1][2] Bir an önce her geceye geçmekte acele etmeyin; bunun size bir kazancı yok.
-
Her seferinde tek bir şeyi değiştirin.
Retinol yeniyse rutinin geri kalanına dokunmayın. Böylece bir tepki olursa neyden kaynaklandığını bilirsiniz. Nasıl yapılacağını yeni bir cilt bakım ürünü rutine nasıl eklenir? yazısında anlattık.
İlk tahriş neye benzer?
Cleveland Clinic şunları sayıyor: kuruluk ve tahriş; kızarıklık, soyulma, pul pul dökülme; kaşıntı ya da yanma hissi. Kaynağa göre bunlar cilt ürüne alıştıkça yavaş yavaş geçmeli, ama belirli bir süre verilmiyor.[2] Belirtiler azalacağına artıyorsa daha seyrek kullanın ya da tamamen ara verin. İkisini nasıl ayırt edeceğinizi arınma (purging) mı, tahriş mi? yazısında bulabilirsiniz.
Ne zaman bırakıp doktora gitmeli?
Şişlik, su toplama, şiddetli yanma ya da yayılan bir döküntü gibi ciddi bir tepki olursa ürünü bırakın ve bir doktora ya da dermatoloğa görünün.[2] Böyle bir tepkiyi kendi kendinize yorumlamaya çalışmayın.
Sık sorulanlar
Sık sorulan sorular
Retinole yeni başlarken haftada kaç kez kullanılır?
İlk başta iki gecede bir ya da daha seyrek. Cleveland Clinic ilk birkaç hafta gün aşırı ya da birkaç günde bir kullanmayı, cildiniz alıştıkça sıklığı yavaş yavaş artırmayı öneriyor.[2]
Yüze ne kadar retinol sürülür?
Bezelye tanesi kadar; ince bir tabaka hâlinde bütün yüze yayılır.[2] Fazla sürmek sonucu hızlandırmaz, sadece tahriş ihtimalini artırır.
Retinol sabah mı, akşam mı kullanılır?
Akşam. Retinoidler cildi güneşe karşı daha hassas hâle getirebildiği için AAD, onları yalnızca gece kullanmayı ve her gün güneş koruması sürmeyi öneriyor.[1]
Retinol AHA ve BHA ile birlikte kullanılır mı?
Yeni başlıyorsanız aynı gece kullanmayın. Cleveland Clinic ikisini farklı günlerde ya da asidi sabah, retinolü gece kullanmayı öneriyor.[2] İlk haftalarda aside ara vermek çoğu zaman daha kolay.
Hamilelikte ve emzirirken retinol kullanılır mı?
Retinole başlayınca cildin kızarması ve soyulması normal mi?
İlk dönemde hafif kuruluk, kızarıklık ve soyulma sık görülür, zamanla azalması gerekir.[2] Artıyorsa daha seyrek kullanın ya da ara verin. Şişlik, su toplama ya da şiddetli yanma olursa ürünü bırakın ve doktora görünün.
Kaynaklar ve kapsam
Bu Journal yazısı genel cilt bakımı bilgisi veriyor ve kozmetik bir retinole başlayıp başlamamaya, başlayacaksanız nasıl başlayacağınıza karar verirken kullanabileceğiniz bir kontrol listesi sunuyor. Teşhis koymaz, tedavi önermez, kişisel tıbbi tavsiyenin yerini tutmaz. Reçeteli retinoidler ve hamilelikte retinoid kullanımıyla ilgili her soru hekiminizin işi. Yukarıdaki bilgiler aşağıdaki yayımlanmış kaynaklara (İngilizce) dayanıyor.
- Retinoid or retinol? (Amerikan Dermatoloji Akademisi): yavaş başlamak, gece kullanımı, güneşe hassasiyet, hamilelik ve kimlerin önce dermatoloğa görünmesi gerektiği.
- Retinol: Cream, Serum, What It Is, Benefits, How To Use (Cleveland Clinic): küçük bölgede deneme, miktar, sıklık, yan etkiler, diğer içeriklerle birlikte kullanım, hamilelik ve emzirme.
- How to maximize results from anti-aging skin care products (Amerikan Dermatoloji Akademisi): birkaç ürünü aynı anda kullanmanın yol açabileceği tahriş ve ürünlerin etkisini göstermesi için gereken süre.
- Adult acne treatment dermatologists recommend (Amerikan Dermatoloji Akademisi): hamile olanlar ve hamile kalmaya çalışanlar için öneri.
Editoryal: Merve Akkaya Journal. Merve Akkaya hakkında daha fazlasını okuyun.
Okumaya devam edin
Kafanızda soru kalmasın
Bir sohbetle başlayın
Yeni bir aktif, rutininize uymalı.
Retinolün rutininizde yeri var mı, varsa neyin yerine geçecek, emin değilseniz kullandığınız ürünlerle gelin. Cevap çoğu zaman zaten elinizdekilerde saklı.
Şu an neler kullandığınızı ve retinolden ne beklediğinizi anlatın. Bize yazmadan önce danışmanlık seçeneklerine göz atabilirsiniz.
Reçeteli retinoidler ve hamilelikle ilgili sorularınız için lütfen doktorunuzla konuşun.