Journal / Trendler
Retinollü vücut losyonu: kimlere uygun, nasıl başlanır?
Retinol artık sadece yüzde değil; daha pürüzsüz kollar, bacaklar ve sırt vaat eden vücut losyonları eczane raflarında yerini aldı. Bazı ciltler için mantıklı bir seçenek, bazı durumlarda ise beklemek için iyi nedenler var. Bilinenleri, kimlere uyabileceğini ve çok daha geniş bir cilt alanını tahriş etmeden nasıl başlayacağınızı anlattık.
Kısa cevap
Retinollü bir vücut losyonu pürüzlü, kabarcıklı ya da tonu eşit olmayan bir cilde uyabilir: tavuk derisi denen keratozis pilarisli üst kollar ya da birçok kişinin kolların arkasında ve kalçada fark ettiği pürüzlü doku gibi. Vücutla ilgili kanıt sınırlı ama var. Bulabildiğiniz en hafif formülle, gün aşırı, bir nemlendiriciyle başlayın ve sürdüğünüz bölgeyi güneşten koruyun. Hamilelikte kullanılmaz; kızarık, iltihaplı, çok kuru ya da yaralı ciltte de kullanılmaz. Sivilceler, ağrılı kabarcıklar ya da geçmeyen her şey doktor işi.
01 / Trend ve kanıt
Retinollü vücut losyonu neler yapar, neler yapamaz?
Retinol, reçetesiz satılan bir A vitamini türevi. Amerikan Dermatoloji Akademisi (AAD), retinolün ton eşitsizliği, leke ve pürüzlü doku için yaygın olarak kullanıldığını, retinoidlerin de cildin yüzeyindeki hücre yenilenmesini hızlandırıp kolajeni artırarak çalıştığını anlatıyor.[1] Retinollü vücut losyonları da aynı mantığı yüzden vücuda taşıyor.
Sosyal medyada her yerde pürüzsüz, “ışıl ışıl” bir cilt vaat ediliyor. Araştırmaların söylediği ise çok daha sınırlı. Retinol araştırmalarının çoğu yüzde yapılmış. Vücut cildiyle ilgili az sayıdaki kontrollü çalışmadan birinde, yaş ortalaması 87 olan 36 kişide, 24 hafta boyunca bir kola %0,4 retinollü losyon, diğer kola etkisiz bir losyon sürülmüş. Retinollü tarafta ince kırışıklıklar azalmış.[3] Güneşten yıpranmış, incelmiş kol cildi için umut verici bir sonuç; ama küçük bir çalışma, belirli bir grupta yapılmış ve losyonu araştırma ekibi sürmüş. Yani elinizdeki vücut losyonunun size ne yapacağını söylemiyor.
Etiketle ilgili bir ayrıntı da önemli: AAD, retinollü ürünlerde yüzdenin yazılması için standart bir zorunluluk olmadığını hatırlatıyor. Bulabildiğiniz en hafif formülle başlamanız için bir neden daha.[1] Retinol türleri ve güçleri arasındaki farkı retinol, retinal ve retinoidler yazısında bulabilirsiniz.
02 / Uygunluk
Vücuda retinol kimlere uygun, kimler beklemeli?
- Pürüzlü, kabarcıklı üst kollar ya da bacaklar
- Halk arasında tavuk derisi denen, çoğunlukla üst kollarda ve uyluklarda görülen küçük pürüzlü kabarcıklar için (keratozis pilaris) AAD, üre ya da laktik asitli nemlendiricilerin yanında retinol dahil retinoidleri de işe yarayan içerikler arasında sayıyor. Bir ürün cildi fazla kurutur ya da tahriş ederse birkaç gün ara vermenizi öneriyor.[2] Birçok kişi için üre daha yumuşak bir ilk adım; pürüzlü ve kuru cilt için üre kremi yazısına göz atabilirsiniz.
- Kalçada ve kolların arkasında pürüzlü doku
- Bu bölgelerde pürüzlü, hafif kabarcıklı bir cilt çok yaygın. Nedeni netleştikten sonra retinollü bir losyon seçeneklerden biri olabilir. Bu bölgenin günlük bakımını kalça cildi bakımı yazısında anlattık.
- Güneşten yıpranmış, incelmiş kol cildi
- Vücutla ilgili en güçlü kanıt bu alanda, yine de sınırlı.[3]
- Beklemek daha iyi
- AAD, cildinde belirgin kızarıklık ya da iltihap olanların retinoidlerden uzak durmasını, cildinde alerji ya da kuruluk olanlara da muhtemelen uygun olmadığını söylüyor. Hamilelikte retinoid kullanılmamalı.[1] Yaralı, güneşte yanmış ya da egzamaya yatkın ciltte de kullanmayın. Hamile kalmaya çalışıyorsanız ya da emziriyorsanız doktorunuza sorun; bu dönemi hamilelikte cilt bakımı yazısında ele aldık.
Sırttaki ve kalçadaki kabarcıklar her zaman göründüğü gibi değil. Keratozis pilaris, akne ve folikülit birbirine çok benzeyebiliyor ve kendi kendinize teşhis koymak güvenilir değil. Bu yüzden aşağıdaki doktor bölümünü atlamayın.
03 / Abartmadan denemek
Retinollü vücut losyonuna nasıl başlanır?
Bir vücut losyonu yüz serumundan çok daha geniş bir alana sürülüyor; tahriş olursa o da geniş bir alanı kaplıyor. AAD’nin retinoidler için verdiği öneri burada da geçerli: bulabildiğiniz en hafif formülü seçin, gün aşırı başlayın ve yavaş yavaş artırın. Bu adımı atlayanlar çoğu zaman cildini tahriş ediyor.[1]
-
Önce tek bir bölgeyle başlayın.
Bütün vücuda değil, sizi en çok rahatsız eden bölgeye, örneğin üst kollara sürün. Her seferinde tek bir şeyi değiştirmenin cildin tepkisini anlamayı neden kolaylaştırdığını rutininize yeni bir ürün nasıl eklenir? yazısında anlattık.
-
Akşamları, gün aşırı kullanın.
AAD retinoidleri akşam kullanmayı, gün aşırı başlayıp cildiniz izin verdikçe sıklığı yavaşça artırmayı öneriyor.[1]
-
Nemlendiriciyi bırakmayın.
Tahriş, özellikle koyu tende leke bırakabiliyor. AAD, yavaş başlamanın ve nemlendirici kullanmanın bu riski azalttığını belirtiyor.[1] Pürüzlü ve kuru bölgeler için de duştan hemen sonra, cilt hâlâ nemliyken yoğun bir krem sürmeyi öneriyor.[2]
-
Kese, scrub ve asitlerle üst üste kullanmayın.
AAD, cildi ovalamanın tahrişe yol açtığını ve keratozis pilarisi kötüleştirebileceğini söylüyor.[2] Aynı cilde retinollü losyon, asitli duş jeli ve bir de kese ya da scrub fazla gelir. Nedenini aktif içerikler: fazlası neden daha iyi değil? yazısında anlattık.
-
Batma ya da pullanma olursa ara verin.
Cildiniz fazla kurur ya da tahriş olursa birkaç gün ara verin, cilt yatıştıktan sonra daha seyrek kullanarak yeniden deneyin.[2]
Yeni tıraş olmuş ya da ağda yapılmış cilt daha kolay tepki verebilir; epilasyondan hemen sonra retinol sürmek yerine biraz bekleyin. Yüzünüzde zaten retinol kullanıyorsanız ikinci bir ürün eklemeden önce retinole nasıl başlanır? yazısına göz atın.
04 / Güneş ve zamanlama
Vücudunuz sandığınızdan çok güneş görüyor.
Retinoidler cildi güneşe karşı hassaslaştırabildiği için AAD bunları akşam kullanmayı; gündüz gölgede kalmayı, güneşten koruyan kıyafetler giymeyi ve kıyafetin örtmediği her yere güneş kremi sürmeyi öneriyor.[1]
Yüze güneş kremi sürmek çoğumuz için alışkanlık. Kollarda, bacaklarda ve sırtta ise kolayca unutuluyor; yazın en çok açıkta kalan yerler de tam buralar. Ege ya da Akdeniz’de bir tatil, düğün sezonunda sırtı açık bir elbise yaklaşıyorsa, vücut retinolüne başlamanın zamanı o hafta değil. İlk haftaları, sürdüğünüz bölgenin çoğunlukla kapalı olduğu bir döneme denk getirin ve sonrasında da o bölgeye güneş kremi sürmeye devam edin.
05 / Doktor işi olduğunda
Sırt, kalça ve ne zaman doktora gitmeli?
Sırt sivilcesinde de çoğu zaman bir retinoid kullanılıyor, ama genellikle başka bir tanesi: AAD, sırt aknesi için benzoil peroksitli bir yıkama ürünüyle birlikte, duştan sonra ya da yatmadan önce sürülen adapalenden söz ediyor. Altı ila sekiz haftada bir fark görmezseniz, derin ya da ağrılı aknede ise daha erken dermatoloğa gitmenizi öneriyor.[4] Retinollü vücut losyonu bir akne tedavisi değil. Bu bölgenin günlük bakımını sırt cildi bakımı yazısında anlattık.
Her kabarcık akne ya da keratozis pilaris değil. AAD folikülitin çoğu zaman aniden çıkmış bir sivilce gibi göründüğünü, her kabarcığın çevresindeki kırmızı halkanın enfeksiyon işareti olduğunu, tıraş, ağda ve dar kıyafet gibi etkenlerle ilişkili olabildiğini anlatıyor; teşhisi doğrulatmak için de dermatoloğa görünmenizi öneriyor.[5] Farkı vücut sivilcesi mi, folikülit mi? yazısında ele aldık.
Şu durumlarda bir doktora ya da dermatoloğa görünün:
- kabarcıklar ağrılı, derin, yayılıyor ya da iz bırakıyorsa;
- sivilceler aniden ve çevrelerinde kırmızı bir halkayla çıktıysa;
- sırt aknesi altı ila sekiz haftalık düzenli bakıma rağmen değişmediyse;[4]
- keratozis pilaris evdeki bakıma rağmen geçmiyorsa;[2]
- cildiniz bir ürüne kötü tepki verdiyse ve ürünü bıraktığınızda yatışmıyorsa.
Tedavi gerektiren bir durum olmadığını doktorunuz söyledikten sonra profesyonel bakım da ev rutininizin yanında yer alabilir. Sırt cildi bakımı ve kalça cildi bakımı, kendi başınıza kolayca göremediğiniz ve ulaşamadığınız bölgeler için yapılan profesyonel bakımlar. Tıbbi bir tedavi değiller; size uygun olup olmadıkları önce danışmanlık görüşmesinde konuşuluyor.
Vücut retinolü cildinize uygun mu, emin değil misiniz?
Geniş bir cilt alanına aktif içerik eklemeden önce, danışmanlık görüşmesinde pürüzlü ya da kabarcıklı bölgelere, kullandığınız ürünlere ve güneşte ne kadar vakit geçirdiğinize birlikte bakılabilir.
Danışmanlık seçeneklerini inceleyinAklınıza takılabilecekler
Sık sorulan sorular.
Vücuda retinol sürülür mü?
Cildinize uyuyorsa evet, birçok kişi kullanabilir. Retinol pürüzlü doku ve ton eşitsizliği için kullanılıyor; kol cildinde yapılan küçük bir çalışmada ince kırışıklıklarda düzelme görülmüş. Hafif bir formülle gün aşırı başlayın, nemlendirici kullanın ve sürdüğünüz bölgeyi güneşten koruyun.
Retinol tavuk derisine (keratozis pilaris) iyi gelir mi?
Seçeneklerden biri olabilir. AAD, üre ya da laktik asitli nemlendiricilerin yanında retinol dahil retinoidleri de keratozis pilarise iyi gelen içerikler arasında sayıyor. Cildinizi fazla kurutur ya da tahriş ederse birkaç gün ara verin. Kabarcıklar evdeki bakıma rağmen geçmiyorsa bir dermatolog yardımcı olabilir.
Retinollü vücut losyonu ne sıklıkla kullanılmalı?
Bulabildiğiniz en hafif formülle gün aşırı başlayın ve cildiniz izin verdikçe yavaş yavaş artırın. Ürünün kendi talimatına uyun; cildiniz kurur ya da tahriş olursa ara verin.
Vücutta retinol kullanırken güneş kremi şart mı?
Evet. Retinoidler cildi güneşe karşı hassaslaştırabilir. Akşam kullanın; gündüz de gölgede kalın, sürdüğünüz bölgeyi kıyafetle örtün ve açıkta kalan her yere güneş kremi sürün.
Hamilelikte retinollü vücut losyonu kullanılır mı?
Hayır. AAD, hamilelikte retinoid kullanılmaması gerektiğini söylüyor. Hamile kalmaya çalışıyorsanız ya da emziriyorsanız herhangi bir retinollü ürüne başlamadan önce doktorunuza sorun.
Profesyonel sırt ya da kalça bakımı, evde retinollü losyon kullanmaktan farklı mı?
Evet. Evdeki losyon düzenli kullandığınız tek bir ürün; profesyonel sırt ya da kalça bakımı ise kolayca göremediğiniz ve ulaşamadığınız bölgeler için yapılan bir bakım; akne ya da başka bir tıbbi sorunun tedavisi değil. Cildinize neyin uygun olduğuna danışmanlık görüşmesinde birlikte karar verebilirsiniz; ağrılı, yayılan ya da düzelmeyen her şeyi önce bir doktora gösterin.
Kaynaklar ve kapsam
Bu Journal yazısı retinollü vücut losyonları hakkında genel cilt bakımı bilgisi veriyor. Cilt hastalığı teşhisi koymaz, tedavi önermez, kişisel tıbbi tavsiyenin yerini tutmaz. Hamileyseniz, emziriyorsanız ya da cildiniz sizi endişelendiriyorsa bir doktora danışın. Yazıdaki bilgiler aşağıdaki (İngilizce) kaynaklara dayanıyor.
- Retinoid or retinol? (Amerikan Dermatoloji Akademisi): retinolün ne için kullanıldığı, yavaş başlamak, güneş hassasiyeti, kimlerin retinoidden uzak durması gerektiği ve hamilelik.
- Keratosis pilaris: Self-care (Amerikan Dermatoloji Akademisi): nemlendiriciler, üre, laktik asit ve retinoidler, ovalamaktan kaçınmak ve ne zaman dermatoloğa gidilmesi gerektiği.
- Improvement of naturally aged skin with vitamin A (retinol) (Kafi ve ark., Archives of Dermatology, 2007, PubMed): ileri yaştaki kişilerde kola sürülen %0,4 retinollü losyonla yapılan randomize çalışma.
- Back acne: How to see clearer skin (Amerikan Dermatoloji Akademisi): adapalen, benzoil peroksit, ter, kıyafet ve ne zaman dermatoloğa gidilmesi gerektiği.
- Acne-like breakouts could be folliculitis (Amerikan Dermatoloji Akademisi): folikülitin nasıl göründüğü, sık tetikleyiciler ve neden dermatoloğun doğrulaması gerektiği.
Editoryal: Merve Akkaya Journal. Merve Akkaya’yı daha yakından tanımak için hakkında sayfasına göz atabilirsiniz.
Okumaya devam edin
Bunlar da ilginizi çekebilir.
Aktif içerik eklemeden önce
Daha pürüzsüz bir cilde dikkatli bir başlangıç.
Pürüzlü kolların, kabarcıklı bir sırtın ya da kalçadaki pürüzlü dokunun birden fazla nedeni olabilir. Danışmanlık görüşmesinde cildinize ve kullandığınız ürünlere bakılıyor; böylece atacağınız adım gerçekten sizin cildinize uyuyor.
İsterseniz hemen randevu alın, isterseniz önce kısa bir mesaj gönderin. Kullandığınız ürünlerin etiket fotoğrafları çok işe yarıyor.
Cilt bakımı danışmanlığı tıbbi muayenenin yerini tutmaz.