Journal / Vücut bakımı
Sırt cildi bakımı: günlük alışkanlıklar, profesyonel bakım ve ne zaman destek almalı?
Sırtınızı kolay göremiyor, kolay ulaşamıyorsunuz; üstelik günün çoğunda giysilerin altında kalıyor. Oradaki cilt de bakım istiyor ve bu bakımın büyük kısmı alışkanlıklarla ilgili.
Kısa cevap
Sırttaki cilt sorunlarının çoğu alışkanlıklarla düzeliyor: bol ya da teri dışarı atan kumaştan giysiler, terledikten sonra vakit kaybetmeden duş, ovalamadan nazikçe temizlik ve sürtünmeden kaçınmak. Hafif sivilceler düzenli bakımla altı ila sekiz haftada toparlanabiliyor. Derin ya da ağrılı sivilceler içinse dermatoloğa görünmek gerekiyor.
01 / Farklı bir bölge
Sırt cildi neden ayrı bir ilgi ister?
Cilt bakımı denince akla hep yüz geliyor. Sırt ise duşta hızlıca yıkanıp geçiliyor, çoğu zaman o kadar.
Oysa sırtın kendine has birkaç özelliği var. Kolay göremediğiniz için değişiklikler gözden kaçıyor. Kolay ulaşamadığınız için ürünler eşit sürülmüyor, bazen hiç sürülmüyor. Gününü giysilerin altında, çoğu zaman bir çanta askısının altında geçiriyor ve terliyor. Amerikan Dermatoloji Akademisi (AAD), sırttaki cildin yüzdekinden daha kalın olduğunu da hatırlatıyor.[1]
Bunlar sırta bakmayı zorlaştırmıyor; sadece işin üründen çok alışkanlıklarda olduğunu gösteriyor.
02 / En çok işe yarayanlar
Sırt sivilcesine iyi gelen günlük alışkanlıklar.
AAD, sırtında sivilce çıkan kişiler için aşağıdakileri temel adımlar olarak sayıyor.[1] Sivilcesi olmayanlar için de mantıklı alışkanlıklar bunlar.
- Spor kıyafetleri
- Pamuktan ya da teri dışarı atan kumaştan, bol kesim spor kıyafetleri giyin ve her kullanımdan sonra yıkayın.
- Terledikten sonra
- İlk fırsatta duş alın ve üstünüzü değiştirin. Duş alamıyorsanız terli cildi yağsız bir temizleme mendiliyle nazikçe silin, kıyafetinizi değiştirin. İstanbul’un nemli yaz günlerinde ya da bütün gün klimalı ofisle sıcak sokak arasında gidip gelirken bu adım daha da önemli hâle geliyor.
- Temizlik
- Nazik olun. Sivilceli cildi ovalamak durumu kötüleştiriyor.
- Araçlar
- Lif, sırt fırçası ve peeling süngerini bir kenara bırakın; antibakteriyel sabunlardan, büzücü toniklerden ve aşındırıcı scrub’lardan da uzak durun. En iyi sonucu nazik ve parfümsüz ürünler veriyor.
- Ürünler
- Ambalajında “non-comedogenic” (komedojenik olmayan), “non-acnegenic” (akne yapmayan) ya da “gözenekleri tıkamaz” yazan yağsız ürünleri seçin.
- Sürtünme
- Sırtınıza sürtünen her şey cildi tahriş edebilir. AAD, mümkünse sırt çantası yerine elde taşınan bir çanta kullanmayı öneriyor.
- Sivilceyle oynamak
- Ne kadar zor olsa da dokunmayın. Sivilceyi koparmak ve sıkmak, yüzde olduğu gibi sırtta da akneyi kötüleştiriyor.
Ter, sürtünme ve dar giysilerin vücut cildine etkisini ter, sürtünme ve dar giysiler: vücut cildi için nelere bakmalı yazısında daha ayrıntılı anlattık. Bir de saç ürünleri var: Duşta durularken sırttan aşağı akıyorlar. Bu konuya saç kremi sırtta sivilce yapar mı yazısında baktık.
03 / Açıkta kalan bir bölge
Sırta güneş kremi nasıl sürülür?
Yazın, özellikle sahilde ya da tatilde, sırt en çok açıkta kalan ve tek başınıza güneş kremi sürmesi en zor bölgelerden biri. AAD, güneşin sivilceleri kurutacağına dair yaygın bir inanış olduğunu, oysa güneş ışığının sivilceleri koyulaştırıp daha uzun sürmesine yol açtığını hatırlatıyor.[1]
AAD’nin önerisi, dışarıda giysinin örtmediği tüm cilde yağsız bir güneş kremi sürmek; kremin de komedojenik olmayan, geniş spektrumlu, suya dayanıklı ve SPF 30 olması.[1] Sırtın ortasına ulaşmak için uzun saplı bir losyon aplikatörü ya da birinden yardım istemek işinizi çok kolaylaştırır.
04 / Her zaman akne değil
Sırttaki kabarcıklar ne olabilir?
Sırtta kabarcık görünce akla ilk akne geliyor. Akne olabilir, ama başka ihtimaller de var.
- Akne
- Beyaz noktalar, siyah noktalar ve sivilceler. AAD’ye göre birkaç sivilcesi olanlar, sivilceleri yeni başlamış olanlar ya da sivilceleri derin veya ağrılı olmayanlar sırt aknesini evde tedavi edebiliyor.[1]
- Folikülit
- Kıl köklerinin enfeksiyonu. AAD’ye göre çoğu zaman birden çıkan bir sivilce atağı gibi görünüyor. Dar giysiler, cildin cilde sürtünmesi ve sıcak, nemli ortamlar riski artırıyor.[2] İkisini vücut aknesi mi, folikülit mi: fark neden önemli yazısında karşılaştırdık.
- Pürüzlü ya da kuru cilt
- Bazen küçük, pürüzlü kabarcıklarla birlikte görülen kuruluk. Ayrıntısı keratozis pilaris yazısında.
- Lekeler
- Sivilcelerin iyileştiği yerlerde kalan koyu lekeler. Bunları vücuttaki koyu lekeler yazısında anlattık.
Hangisi olduğunu tek başınıza çözmeye çalışmanız gerekmiyor; kendi kendine teşhis zaten güvenilir değil. AAD, folikülitle akneyi bir dermatoloğun ayırt edebileceğini söylüyor.[2] Sırtta sivilce olan pek çok kişide göğüste de sivilce çıkıyor; o bölgeyi göğüste sivilce: bakım alışkanlıkları ve ne zaman yardım almalı yazısında konuştuk.
05 / Evde bakacaksanız
Reçetesiz ürünlerle bakım: sabır şart.
Hafif ya da orta şiddetteki sırt aknesi için AAD, yukarıdaki alışkanlıklarla birlikte kullanıldığında araştırmalarla desteklenen iki reçetesiz seçenekten söz ediyor.[1] Bu tür ürünleri bizde genellikle eczanenin dermokozmetik reyonunda bulabilirsiniz.
- Benzoil peroksitli köpük temizleyici. Durulamadan önce sırtta iki ila beş dakika bekletiliyor. Düşük konsantrasyonların tahriş, kuruluk ya da soyulma yapma ihtimali daha düşük. Benzoil peroksit kumaşların rengini açabiliyor; iyice durulamak için bir neden daha.
- %0,1 adapalen jel. Reçetesiz alınabilen bir retinoid; duştan sonra ya da yatmadan önce sürülüyor.
Ürünün kullanım talimatına uyun. Hamileyseniz, emziriyorsanız ya da başka bir tedavi kullanıyorsanız önce eczacınıza veya doktorunuza danışın. Sonuç için sabır gerekiyor: AAD’ye göre farkı altı ila sekiz haftada görmeye başlayabilirsiniz, tamamen temizlenmesi ise üç ila dört ayı bulabilir.[1]
Sırtınıza peeling yapıyorsanız nazik olun. AAD ovalamamayı öneriyor ve fazla peelingin cildi kızarık ve tahriş olmuş bırakabileceği konusunda uyarıyor.[4] Hamamda sert keseyle sırtı ovmak da bu yüzden sivilceli bir cilde pek iyi gelmeyebilir. Ayrıntıları vücut peelingi: scrub’lar, asitler ve cildin toleransı yazısında bulabilirsiniz. Sırtınız kuruysa, banyodan sonra cilt hâlâ nemliyken sürdüğünüz nemlendirici işe yarıyor.[3]
06 / Profesyonel bakım
Profesyonel sırt bakımı ne zaman işe yarar?
Profesyonel sırt bakımı, bu bölgenin iki pratik sorununu çözüyor: Sırtınızı göremiyor ve ulaşamıyorsunuz. Bir cilt bakım uzmanı sırtın tamamına bakabiliyor, iyice temizleyebiliyor ve sizin tek başınıza zor yapacağınız bakımı üstlenebiliyor.
Bir seansın neleri kapsadığı randevudan önce size anlatılmalı. Hangi adımları içerdiğini, cildinizin şu anki durumuna uyup uymadığını ve sonrasında evde ne yapmanız gerektiğini sorun. Hizmetin ayrıntıları Sırt Bakımı sayfasında. Hangi uygulama olursa olsun sormanız gereken soruları da profesyonel cilt bakımı plana ne zaman girmeli yazısında topladık. Her şey bir danışmanlık görüşmesiyle başlıyor.
Profesyonel bakım günlük alışkanlıklarınızı destekler, onların yerini tutmaz. Tıbbi rahatsızlıklar için bir tedavi de değildir.
Ne zaman dermatoloğa gitmeli?
Sırtta ya da başka bir yerde derin, ağrılı sivilceler varsa dermatolog desteği gerekiyor.[1]
Altı ila sekiz haftalık düzenli bakıma rağmen fark görmüyorsanız AAD bir dermatoloğa başvurmanızı öneriyor.[1]
Birden çıkan sivilceler, çevresinde kırmızı bir halka olan kabarcıklar ya da kaşınan veya ağrıyan bir cilt folikülit olabilir; mutlaka kontrol ettirin.[2]
Merak edilenler
Sık sorulan sorular.
Sırtta sivilce neden çıkar?
Sırttaki akne de yüzdeki gibi oluşuyor. Ter, giysilerin ya da çantaların sürtünmesi, sert ya da gözenekleri tıkayan ürünler durumu kötüleştirebiliyor.[1]
Sırt nasıl yıkanmalı?
Nazikçe, yumuşak ve parfümsüz bir temizleyiciyle. AAD’ye göre akneyi kötüleştirebilecek ovalamadan, liften ve sırt fırçasından uzak durun.[1]
Spordan hemen sonra duş almak gerekir mi?
Evet, ilk fırsatta. Alamıyorsanız AAD, cildi yağsız bir temizleme mendiliyle nazikçe silmenizi ve terli kıyafetlerinizi değiştirmenizi öneriyor.[1]
Sırt sivilceleri ne kadar sürede geçer?
Tedavi işe yarıyorsa farkı altı ila sekiz haftada görebilirsiniz; tamamen temizlenmesi üç ila dört ayı bulabilir.[1]
Sırttaki sivilceler akne mi, folikülit mi?
Birbirine çok benzeyebiliyorlar. Folikülit çoğu zaman birden çıkıyor ve her kabarcığın çevresinde kırmızı bir halka olabiliyor. Hangisi olduğunu bir dermatolog söyleyebilir.[2]
Profesyonel sırt bakımı akneyi geçirir mi?
Profesyonel bakım bir akne tedavisi değil. İyi günlük alışkanlıklarla birlikte, ulaşamadığınız cildin bakımına destek olabilir. Derin ya da ağrılı akne için dermatoloğa görünmek gerekiyor.[1]
Kaynaklar ve kapsam
Bu Journal yazısı genel cilt bakımı bilgisi veriyor ve sırt cildinin günlük bakımını anlatıyor. Teşhis koymaz, tedavi önermez ve kişisel tıbbi tavsiyenin yerini tutmaz. Yazıdaki bilgiler aşağıdaki yayımlanmış kaynaklara (İngilizce) dayanıyor.
- Back acne: How to see clearer skin (Amerikan Dermatoloji Akademisi): Sırt sivilceleri için alışkanlıklar, tedaviler ve süreler.
- Acne-like breakouts could be folliculitis (Amerikan Dermatoloji Akademisi): Enfekte kıl kökleri nasıl akneye benzeyebilir.
- Dermatologists’ top tips for relieving dry skin (Amerikan Dermatoloji Akademisi): Kuru cilt için giysi, banyo ve nemlendirme.
- How to safely exfoliate at home (Amerikan Dermatoloji Akademisi): Evde güvenli peeling.
Editoryal: Merve Akkaya Journal. Merve Akkaya’yı daha yakından tanıyın.
Okumaya devam edin
Bunlar da ilginizi çekebilir.
Bir sohbetle başlayın
Göremediğiniz cilt de özen ister.
Sırtınız bir süredir sizi rahatsız ediyorsa, neler fark ettiğinizi ve neler denediğinizi anlatın. Önce alışkanlıklara bakıyoruz, profesyonel bakım gerekirse sonra ekleniyor.
Sırtınızdaki ciltle ilgili sizi neyin düşündürdüğünü yazmanız yeterli. İsterseniz önce danışmanlık seçeneklerine göz atabilirsiniz.
Bir uygulamaya karar vermeden önce size uyup uymadığını birlikte konuşuyoruz.