Journal / Konfor ve tolerans

Tahriş geçtikten sonra ürünlere nasıl geri dönülür?

Cildiniz yatıştı diye her şeyi bir anda geri getirmeyin. Ürünleri mantıklı bir sırayla, tek tek eklediğinizde cildinizin neyi kaldırıp neyi kaldıramadığını görebilirsiniz.

Merve Akkaya Journal 7 dakikalık okuma Kaynaklar ve kapsam

Kısa cevap

Temizleyici, nemlendirici ve güneş kreminden oluşan temel rutininiz yeniden rahat hissettirene kadar bekleyin. Sonra ürünleri tek tek geri getirin: uzun süre sorunsuz kullandığınız en sade ürünlerle başlayın; güçlü aktif içerikleri ve sorunu çıkardığından şüphelendiğiniz ürünü en sona bırakın ya da hiç geri getirmeyin. Bir sonrakine geçmeden önce birkaç gün cildinizi izleyin. Bir ürün açıkça tepki yaptıysa onu bir daha kullanmayın. Tepki geri gelirse ya da şiddetliyse bir dermatoloğa görünün.

01 / Başlamadan önce

Cildiniz hazır mı?

Bu yazı, geri adımı zaten attığınızı varsayıyor: batan ürünleri bıraktınız, kısa bir rutine geçtiniz ve cildinize yatışması için zaman verdiniz. Hâlâ o aşamadaysanız önce tahriş döneminde rutini sadeleştirmek yazısını okuyun. Neyin ters gittiğini anlamak içinse hassas cilt mi, yoksa fazla gelen bir rutin mi? yazısına göz atabilirsiniz.

Herkese uyan sabit bir bekleme süresi yok. Cildin ne kadar sürede yatışacağı, tahrişin nedenine ve ne kadar güçlü olduğuna bağlı. Hazır olup olmadığını en iyi cildiniz gösterir:

  • Temizleyiciniz, nemlendiriciniz ve güneş kreminiz artık batmıyor ya da yakmıyor.
  • Kızarıklık soldu ve her gün yeniden çıkmıyor.
  • Pul pul dökülme, pürüz ve kaşıntı geçti.
  • Cildiniz bu hâlini tek bir iyi sabahta değil, sıradan birkaç gün boyunca korudu.

Sade bir rutinle bile cildiniz bir türlü bu noktaya gelmiyorsa, bu da size bir şey söylüyor. O zaman yapılacak şey ürünleri geri getirmek değil, bir dermatoloğa görünmek.

02 / Sıralama

Önce hangisi, en son hangisi?

Sıra önemli, çünkü geri gelen her ürün bir sonraki için yeni başlangıç noktası oluyor. Mantıklı olan, en nazik ve en gerekli üründen cildi en çok yorayana doğru ilerlemek.

Temel rutin
Nazik bir temizleyici, cildinizin sorunsuz kabul ettiği bir nemlendirici ve güneş kremi. İdeali, bunlara hiç ara vermemiş olmanız. Temizleyiciniz de sorunun bir parçasıysa yüz temizleyiciniz size sert mi geliyor? yazısına bakın.
Uzun süredir kullandığınız sade ürünler
Sorun başlamadan önce uzun süre rahatça kullandığınız, içerik listesi kısa ve güçlü aktif içermeyen ürünler.
Belli bir işi olan ürünler
Gerçekten geri istediğiniz serumlar ve bakım ürünleri. Her biri için rutinde yerini hak ediyor mu diye kendinize sorun. Tahrişten sonra pek çok rutin hafifliyor ve bundan bir şey kaybetmiyor.
Güçlü aktifler
Retinoidler, peeling asitleri ve benzerleri: her seferinde yalnızca biri, düşük sıklıkla. AAD, retinol ve glikolik asit gibi içeriklerin cildi, özellikle de hassas cildi tahriş edebildiğini belirtiyor.[1]
Şüphelendiğiniz ürün
Ya en sona ya da hiç. Bir ürün açıkça tepki yaptıysa AAD’nin önerisi onu bir daha kullanmamak.[1]

Yeniden denemek, önlem olarak ara verdiğiniz ürünler için; açıkça tepki yapan bir ürün için değil. Sorun çoğu zaman tek bir üründen değil, bir arada kullanılan ürünlerden çıkıyor. Bu yüzden aktiflere dönmeden önce aktif içerikler: fazlası neden daha iyi değil ve ne kadar peeling fazla sayılır? yazılarına göz atmakta fayda var.

Yumuşak yeşil bir yüzeyde şeffaf serum ya da losyon damlaları.
Geri gelen her ürün, bir sonraki için yeni başlangıç noktası.

03 / Yöntem

Tek bir ürün ekleyin, sonra bekleyip görün

Mantık, yeni bir cilt bakım ürününü rutine eklerken izlediğiniz yolla aynı: tek bir şeyi değiştirin, gerisini olduğu gibi bırakın. Böylece bir tepki olursa nereden geldiğini bulabilirsiniz.

  1. Tek bir ürün seçin.

    AAD, birkaç ürünü aynı anda kullanmak cildi tahriş edebileceği için tek bir ürünle başlamayı öneriyor.[2]

  2. Gerekirse önce küçük bir alanda deneyin.

    Emin olmadığınız bir ürün için AAD şöyle bir yöntem anlatıyor: ürünü madeni para büyüklüğünde bir alana yedi ila on gün boyunca günde iki kez sürün ve kızarıklık, kaşıntı ya da şişlik olup olmadığına bakın.[1] Ayrıntıları yeni bir ürünü evde test etmek yazısında bulabilirsiniz.

  3. Nazik başlayın.

    Miktar ve sıklık için kullanım talimatına uyun; önerilenden fazlasını kullanmak cildi tahriş edebilir.[2] Retinoidlerde, AAD’nin görüşlerine yer verdiği dermatologlar en hafif formülle ve başta iki gecede bir kullanarak başlayıp yavaş yavaş artırmayı öneriyor.[4]

  4. Bir sonrakine geçmeden bekleyin.

    Tepki her zaman hemen çıkmıyor. AAD, alerjik döküntünün temastan saatler ya da günler sonra ortaya çıkabildiğini belirtiyor.[3] Her ürünü birkaç gün normal şekilde kullanın, içiniz rahat değilse biraz daha bekleyin; sonra bir sonrakine geçin.

Bu yol, bütün rutini bir akşamda geri getirmekten daha yavaş. Ama tahriş geri gelirse hangi ürünün sorumlu olduğunu bilmenin tek yolu bu.

04 / Gözlem

Kısa bir not tutun

Bir iki hafta boyunca yapılan küçük değişikliklerden sonra hafıza insanı yanıltıyor. Günde birkaç kelime bile tahminleri, karar verirken ya da bir uzmana gösterirken işinize yarayacak somut bir kayda dönüştürür. Basit bir düzen için cilt günlüğü tutmak yazısına bakabilirsiniz.

Neleri not etmeli?

  • Tarih, geri getirdiğiniz ürün, ne kadar ve ne sıklıkla kullandığınız.
  • Ürünü sürerken, aynı günün ilerleyen saatlerinde ve ertesi sabah cildinizin nasıl hissettiği.
  • Kızarıklık, batma, yanma, kaşıntı, pul pul dökülme ya da yeni kabarcıklar ve bunların nerede çıktığı.
  • Değişen başka her şey: hava (kombiler yanmaya başladı mı?), seyahat, yeni bir çamaşır deterjanı, makyaj ya da saç ürünleri.
Merve Akkaya, beyaz elbisesiyle çalışma masasında otururken.
Merve Akkaya. Birkaç satırlık not, her ürünün ne yaptığını görmeyi kolaylaştırır.

05 / Bir adım geri

Tahriş geri gelirse

Tahrişin geri gelmesi başarısızlık değil. Aksine, bu sürecin size verebileceği en net cevap.

  1. Son eklediğiniz ürünü bırakın.

    AAD, tepki yapan bir ürünü nazikçe yıkayıp çıkarmayı ve bir daha kullanmamayı öneriyor. Gerekirse soğuk kompres ya da vazelin cildi rahatlatabilir.[1] Batan, yakan ya da karıncalanma yapan ürünleri bırakın; ürünü bir dermatolog yazdıysa önce ona danışın.[2]

  2. Temel rutine dönün.

    Rahat hissettiren rutininize geri dönün ve başka bir şey denemeden önce cildinizin yeniden yatışmasını bekleyin.

  3. Birlikte kullandıklarınıza bakın.

    Tek başına sorun çıkarmayan bir ürün, başka bir ürünle birlikte sorun çıkarabilir. AAD, retinoid ya da benzoil peroksit kullanırken peeling yapmanın kuruluğu artırabileceği konusunda uyarıyor.[5]

Emin olmak için aynı ürünü tekrar tekrar denemeyin. DermNet, hafif tahriş edicilere tekrar tekrar maruz kalmanın süreğen bir tahriş dermatitine yol açabileceğini belirtiyor.[6] Yeni çıkan sivilcelerin tahriş mi yoksa başka bir şey mi olduğundan emin değilseniz arınma mı, tahriş mi? yazısına göz atın.

06 / Rutinin ötesinde

Ne zaman durup dermatoloğa görünmeli?

Fazla ürün kullanmaktan gelen tahriş ile bir içeriğe karşı gelişen alerji birbirine benzeyebilir, hatta ikisi bir arada görülebilir.[6] Burada kendi kendinize teşhis koymak güvenilir değil.

Şu durumlarda bir dermatoloğa görünün

Tepki şiddetliyse ya da soğuk kompres veya vazelinle yatışmıyorsa; art arda farklı ürünlere tepki veriyor ve nedenini bulamıyorsanız; cildiniz kızarıp kaşınıyor ve şişiyorsa (bu, alerjik kontakt dermatitin bir işareti olabilir)[1] ya da bir döküntü gidip tekrar geliyorsa.[3]

Hangi içeriğin sorumlu olduğunu bulmak için yama testi gerekebilir. Bu, dermatoloğun yaptığı tıbbi bir test; evde küçük bir alanda ürün denemekle aynı şey değil.[1] Neden belli olduktan sonra AAD’nin önerisi ondan uzak durmak.[1] Ayrıntıları kontakt dermatit ve cilt bakımı yazısında bulabilirsiniz.

İşin içinde reçeteli bir ürün varsa onu bırakmadan ya da yeniden başlamadan önce reçeteyi yazan hekimle konuşun. Rutini yeniden kurmakla ilgili tıbbi olmayan sorularınız içinse bir danışmanlık görüşmesinde ne kullandığınızı ve neler yaşadığınızı birlikte konuşabiliriz.

Aklınıza takılabilecekler

Sık sorulan sorular

Tahrişten sonra normal cilt bakım ürünlerime ne zaman dönebilirim?

Herkese uyan tek bir süre yok. Temel rutininiz batma, yeni kızarıklık ya da pul pul dökülme olmadan sıradan birkaç gün boyunca rahat hissettirene kadar bekleyin; sonra ürünleri tek tek geri getirin.

Tahriş sonrası önce hangi ürünü geri eklemeliyim?

Uzun süre sorunsuz kullandığınız en sade ürünlerle başlayın. Retinoidler ve peeling asitleri gibi güçlü aktifleri sonraya, sorunu çıkardığından şüphelendiğiniz ürünü ise en sona bırakın ya da hiç geri getirmeyin.

Tahriş olan cilde tekrar retinol sürülür mü?

Ciltte belirgin kızarıklık ya da iltihaplanma varken hayır; AAD’nin görüşüne yer verdiği bir dermatolog bu durumda retinoidlerden uzak durmayı öneriyor. Cilt yatıştıktan sonra dermatologlar hafif bir formülle iki gecede bir başlayıp yavaş yavaş artırmayı öneriyor.[4] Retinoidiniz reçeteliyse hekiminize danışın.

Cildimi tahriş eden ürünü tekrar kullanabilir miyim?

Ürün açıkça tepki yaptıysa AAD’nin önerisi onu bir daha kullanmamak.[1] Sorunun o üründen geldiğinden emin değilseniz onu en son ve tek başına geri getirin, ilk sorunda da bırakın.

Bir ürünü geri ekleyince cildim yine tahriş olursa ne yapmalıyım?

Ürünü nazikçe yıkayıp çıkarın, kullanmayı bırakın ve rahat hissettiren temel rutininize dönün. Soğuk kompres ya da vazelin işe yarayabilir.[1] Tepki tekrarlıyorsa ya da şiddetliyse bir dermatoloğa görünün.

Evde ürün denemek, dermatologdaki yama testiyle aynı şey mi?

Hayır. Ürünü evde küçük bir alanda denemek sürprizle karşılaşma ihtimalini azaltabilir. Yama testi ise dermatoloğun, tepkiye hangi içeriğin yol açtığını bulmak için yaptığı tıbbi bir test.[1]

Kaynaklar ve kapsam

Bu Journal yazısı genel cilt bakımı bilgisi veriyor ve tahriş geçtikten sonra rutininizi yeniden kurmanız için bir yol öneriyor. Teşhis koymaz, tedavi önermez, kişisel tıbbi tavsiyenin yerini tutmaz. Yazıdaki bilgiler aşağıdaki yayımlanmış kaynaklara (İngilizce) dayanıyor.

  1. How to test skin care products (Amerikan Dermatoloji Akademisi): bir ürünün denenmesi, tepkiden sonra yapılması gerekenler, alerjik kontakt dermatit ve yama testi.
  2. How to maximize results from anti-aging skin care products (Amerikan Dermatoloji Akademisi): tek bir ürünle başlamak ve batan ya da yakan ürünleri bırakmak.
  3. Eczema types: Contact dermatitis overview (Amerikan Dermatoloji Akademisi): alerjik döküntünün ne zaman ortaya çıktığı ve ne zaman dermatoloğa gidilmesi gerektiği.
  4. Retinoid or retinol? (Amerikan Dermatoloji Akademisi): retinoidler ve iltihaplı cilt, yavaş başlamak.
  5. How to safely exfoliate at home (Amerikan Dermatoloji Akademisi): aşırı peeling ve peelingi retinoidlerle birlikte kullanmak.
  6. Irritant contact dermatitis (DermNet): tekrarlayan maruziyet ve tahriş ile alerjik tepkilerin nasıl iç içe geçebildiği.

Editoryal: Merve Akkaya Journal. Merve Akkaya’yı daha yakından tanımak için hakkında sayfasına göz atabilirsiniz.

Okumaya devam edin

Bunlar da ilginizi çekebilir

Konfor ve tolerans

Cildiniz hassas mı, yoksa rutininiz mi fazla geliyor?

Cildiniz mi hassas, yoksa rutininiz mi onu yoruyor? İkisini nasıl ayırırsınız?

Cilt hassasiyeti yazısını okuyun

Cilt bakımının temelleri

Rutininize yeni bir ürün nasıl eklenir? Her şeyi birden değiştirmeden.

Küçük bir alanda denemekten her gün kullanmaya, adım adım.

Ürün ekleme rehberini okuyun

İçerikler

Aktif içerikler: fazlası neden daha iyi değil?

Birkaç güçlü ürün bir arada neden cildi rahatsız edebilir?

Aktif içerikler yazısını okuyun

Bir sohbetle başlayın

Rutininizi acele etmeden, adım adım yeniden kurun.

Hangi ürünleri hangi sırayla geri getireceğinizden emin değilseniz, tahriş başlamadan önce kullandıklarınızın listesi iyi bir başlangıç.

Neler kullandığınızı, neleri bıraktığınızı ve cildinizin şu an nasıl hissettiğini anlatın. Yazmadan önce danışmanlık seçeneklerine göz atabilirsiniz.

Bir uygulamaya karar vermeden önce size uygun olup olmadığını birlikte konuşuyoruz.

Merve Akkaya · Cilt, özenle. Journal’a dön
Başa dön