Burnunuzdaki noktalar siyah nokta mı, sebasöz filament mi?

01 / İki ayrı şey

Sebasöz filament nedir, siyah nokta nedir?

Sebasöz filamentler cildin olağan yapısının bir parçası. Healthline onları gözeneğin içini kaplayan ince, iplik gibi yapılar olarak tanımlıyor. Görevleri, cildin yağı olan sebumu yağ bezlerinden yüzeye taşımak. Çoğu zaman fark edilmiyorlar; gözenek sebumla dolunca görünür hale geliyorlar.[1]

Siyah nokta ise aknenin bir türü. Amerikan Dermatoloji Akademisi (AAD), gözenek fazla yağ, bakteri ve ölü deri hücreleriyle tıkandığında ama yüzeyde açık kaldığında siyah noktanın oluştuğunu anlatıyor. O koyu renk kir değil.[2]

Yani biri sağlıklı cildin doğal bir parçası, diğeri tıkanmış bir gözenek. Üstelik bir sebasöz filament zamanla siyah noktaya dönüşebiliyor;[1] ikisinin bu kadar sık karıştırılması biraz da bundan.

02 / Yan yana koyunca

Siyah nokta ile sebasöz filament nasıl ayırt edilir?

Renk

Sebasöz filamentler genelde kum rengi ya da açık gri. Siyah noktalar ise adı üstünde, siyah.[1]

Dağılım

Filamentler çoğunlukla burnun her yerine, bazen çeneye de eşit aralıklarla serpilmiş çok sayıda minik nokta gibi durur. Siyah noktalar daha az ve dağınık olur.

Doku

Siyah nokta, gözeneği tıkayan ve komedon denen küçük bir kabarıklık yapan bir tıkaç.[1] Filamentler ise genelde ciltle aynı hizada, düz durur.

Sıktıktan sonra

Filament yeniden dolar. Healthline’a göre gözenek kısa sürede yine sebumla kaplanıyor.[1]

Kimlerde belirgin?

Cildi yağlı ya da gözenekleri geniş olanlar filamentlerini daha kolay fark edebiliyor.[1]

Hâlâ emin değilseniz dert etmeyin, banyo aynasında bu farkı görmek gerçekten zor. Bir cilt bakım uzmanı ya da dermatolog bunu bir bakışta söyleyebilir. Yüzdeki başka minik kabarıklıkların da kendi açıklaması var: kapalı komedonları ve milia ile beyaz nokta arasındaki farkı ayrı yazılarda anlattık.

03 / Neden sıkmamalı?

Sebasöz filamentleri sıkmak neden işe yaramaz?

Sebasöz filamentlerin bir görevi var, bu yüzden kalıcı olarak yok olmuyorlar. Sıktığınızda gözenek birkaç günlüğüne boşalıyor, sonra yeniden doluyor.[1]

Bu uğraşın bir bedeli de var. Sıkmak ya da koparmaya çalışmak iz bırakabilir ve bakterileri yüzün başka bölgelerine taşıyabilir.[1] AAD de gözenekler için genel olarak benzer bir uyarı yapıyor: gözenekleri kurcalamak, sıkmak ya da tırnakla oymak cildi tahriş ediyor ve gözenekleri daha belirgin gösterebiliyor.[3]

04 / Siyah noktaysa

Siyah noktalar nasıl geçer, neler iyi gelir?

Filamentlerin aksine siyah noktalar tedaviye yanıt veriyor. AAD’nin önerileri şöyle:

• Ovalamayın. O koyu noktalar kir değil; ovalamak sivilceleri sadece kötüleştirir.[2]
• Gözeneğin tıkanıklığını açın. Dermatologlar bunun için retinoid öneriyor; AAD’nin örnek verdiği adapalen ABD’de reçetesiz satılıyor. Benzoil peroksitli bir yüz temizleyici de yardımcı olabilir.[2]
• Salisilik asidi düşünebilirsiniz. AAD, salisilik asidin gözenek tıkanıklığını açabildiğini ve salisilik asitli bazı temizleyicilerin her gün kullanılacak kadar nazik olduğunu belirtiyor.[3] Eczanelerin dermokozmetik reyonunda bu tür temizleyicilere sık rastlarsınız. Size uyup uymadığını salisilik asit sizin cilt sorununuza uygun mu? yazısında anlattık.
• Ürünlerinize bakın. Makyaj, güneş kremi, cilt bakımı ve saç ürünlerinde “non-komedojenik” ya da “gözenekleri tıkamaz” ibaresini arayın.[4]
• Sabırlı olun. Sonuç için altı ila sekiz hafta bekleyin. Siyah noktalar yine de geçmezse bir dermatolog yardımcı olabilir.[2]

Tedavi ürünlerini rutininize tek tek ekleyin ve kullanım talimatına uyun; retinoidlere özellikle yavaş başlanıyor. AAD, hamilelikte ve emzirirken retinol içeren ürünlerin kullanılmamasını öneriyor.[3]

Sürekli geri gelen siyah noktaların nedeni çoğu zaman rutinin içinde saklı. Bu konuda siyah noktalar neden tekrar tekrar çıkar?, yoğun makyaj sivilceye yol açar mı?, saç ürünleri yüzde sivilce yapar mı? ve nemlendiriciniz cildinize ağır mı geliyor? yazılarına göz atabilirsiniz. Gözenekleri tıkamayan bir güneş kremi arıyorsanız akneye yatkın ciltler için güneş kremi yazısı işinize yarar. Cildiniz hem kuru hem sivilceye yatkınsa kuru cilt de akneye yatkın olabilir mi? yazısını okuyabilirsiniz.

05 / Günlük bakım

Gözenekler nasıl daha az belirgin görünür?

Hangisi olursa olsun, aynı alışkanlıklar gözeneklerin daha az belli olmasına yardım ediyor. AAD’nin önerileri:[3]

1. Günde iki kez, nazikçe temizleyin.

   Ilık su ve nazik, non-komedojenik bir temizleyici kullanın. Sıcak su ve sert ovalama cildi tahriş edip gözenekleri daha büyük gösterebilir.

2. Non-komedojenik ürünler seçin.

   Tıkanan gözenek genişler, genişleyen gözenek de daha çok göze batar.

3. Her gün güneş kremi sürün.

   Güneş hasarı cildin sıkılığını azaltır. Cilt sıkılığını kaybettikçe gözenekler de daha belirgin görünmeye başlar.

4. Peeling yapacaksanız dikkatli olun.

   Eksfoliasyon (peeling) gözeneklerin daha az fark edilmesine yardımcı olabilir, ama doğru ve güvenli yapılması şart. Ne zaman fazla kaçtığını ne kadar peeling fazla sayılır? yazısında anlattık.

06 / Bakım odasında

Profesyonel cilt bakımı ne zaman devreye girer?

Profesyonel bir cilt bakımı derinlemesine temizliği ve uygunsa siyah noktaların alınmasını da kapsayabilir. Ama sıkma işlemi (ekstraksiyon) her bakımda kendiliğinden yapılan bir şey değil; buna uzmanınızla birlikte karar verirsiniz. Bu konuda cilt bakımında sıkma işlemi: onay vermeden önce neleri konuşmalı? ve yüze buhar uygulaması: ne zaman uygun olmayabilir? yazılarına göz atabilirsiniz.

Neler sunduğumuzu Profesyonel Cilt Bakımı sayfasında bulabilirsiniz. Cildinize uygun olup olmadığını ise en iyi bir danışmanlık görüşmesinde konuşuruz. Filamentler konusunda baştan dürüst olalım: hiçbir uygulama onları kalıcı olarak yok etmez.

Sıkça merak edilenler

Sık sorulan sorular.