Spiküllü serumlar ve “sıvı microneedling”: denemeden önce bilmeniz gerekenler.

01 / İçerik

Spikül nedir, cilt bakımında ne işe yarar?

Süngerler iskeletlerini spikül denen minik, sert, iğne biçimli parçalardan kurar. Bu parçalar öğütülüp saflaştırıldıktan sonra serumlara, kremlere ve bakım kitlerine ekleniyor. Onları inceleyen araştırmacılar spikülleri “dağınık mikroiğneler” diye tarif ediyor: iğneleri sıra sıra dizilmiş bir cihaz yerine, parmaklarınızla cildinize çok sayıda mikroskobik uç yaymış oluyorsunuz.[1]

“Sıvı microneedling” adı da buradan geliyor. Fikir şu: spiküller cildin en dış katmanına, yani stratum corneuma takılıyor ve formülün geri kalanının içeri geçebileceği küçük açıklıklar oluşturuyor. Ürünler de iki vaatle birden satılıyor: daha pürüzsüz, daha aydınlık bir cilt ve şişedeki diğer içeriklerin daha iyi emilmesi. Son dönemde Instagram ve TikTok’ta çok konuşulan Kore ürünlerinin bir kısmı da bu mantıkla çalışıyor ve internetten kolayca sipariş edilebiliyor.

Devam etmeden önce iki şeyi bilmekte fayda var. Formüller birbirinden çok farklı ve ambalajdaki “güç” rakamı tıbbi bir doz değil, markanın kendi tanımı. Üstelik spikül çoğu zaman tek aktif içerik değil: birçok üründe peeling asitleri, peptitler ya da başka içeriklerle birlikte kullanılıyor, bu yüzden cildinizin neye tepki verdiğini anlamak zorlaşabiliyor. Rutininizde zaten birkaç aktif varsa önce aktif içeriklerde fazlası neden daha iyi değil? yazısına göz atın.

02 / Gerçekte bilinenler

Araştırmalar ne gösteriyor, ne göstermiyor?

Spiküllerle ilgili en net çalışmalar kozmetikten değil, ilaçların deriden verilmesi üzerine yapılan araştırmalardan geliyor. Bir çalışmada Haliclona türü bir süngerden elde edilen spiküller cildin dış katmanını fiziksel olarak bozmuş, mikro ve nano boyutta kanallar açmış, günlerce deride kalmış ve böylece büyük moleküllerin geçişini kolaylaştırmış. Ancak deneyler laboratuvarda domuz derisi ile sıçan ve farelerde yapılmış, insanlarda değil; yazarlar da insan derisinde çalışma gerektiğini not ediyor.[1]

İnsanlarda yapılan çalışmalar küçük. On kadınla yapılan bir pilot çalışma, spiküllü bir preparatla dört uygulamadan sonra nem, bariyer ölçümleri ve lekelerin görünümünde iyileşme bildiriyor. Ama ayrı bir kontrol grubu yok (karşılaştırma için boynun uygulama yapılmayan bölgesi kullanılmış) ve makalede yan etkilerden söz edilmiyor.[2] Kollarda ve bacaklarda “tavuk derisi” görünümüne yol açan keratozis pilaris üzerine Kore’de yapılan daha eski bir çalışmada ise yalnızca spikül uygulanan bölgelerde kızarıklık ve melanin ölçümleri belirgin şekilde artmış; spikül kurkuminle birlikte kullanıldığında bu artış görülmemiş.[3]

Makul ölçüde gösterilen

Laboratuvar ve hayvan modellerinde spiküller cildin dış katmanını açabiliyor ve bir maddenin içeri geçen miktarını artırabiliyor.

Henüz gösterilmeyen

Evde kullanılan spiküllü bir ürünün insanlarda doku, gözenek ya da cilt tonunu güvenilir şekilde iyileştirdiği, daha nazik seçeneklerle kıyaslandığında nerede durduğu ve uzun süreli kullanımda nasıl davrandığı.

Dikkat çeken

Küçük bir çalışmada bile yalnız başına spikül, kızarıklık ölçümlerini artırmış. “İşe yaradığını hissedeceksiniz” diye satılan bir üründe bu bulguyu akılda tutmak gerekiyor.

03 / Batma hissi

Batıyorsa işe yarıyor mu demek?

Spiküllü ürünler çoğu zaman yaptıkları batma ya da karıncalanma hissiyle pazarlanıyor, sanki bu his ürünün çalıştığının kanıtıymış gibi. Oysa bu his yalnızca temas: cildin yüzeyine takılan mikroskobik uçlar. Bir ay sonra cildinizin daha iyi görünüp görünmeyeceği hakkında hiçbir şey söylemiyor.

Asıl önemli olan sonrası. Kısa süren, geçip giden ve arkasında kızarıklık bırakmayan bir batma başka; yanma, giderek artan batma, sıcaklık hissi, ertesi güne kalan kızarıklık, pul pul dökülme ya da döküntü başka. İkinci durumda cildiniz ürünü kaldıramıyor demektir. Ürünü bırakın, rutininizin geri kalanını sade tutun ve cildinizin yatışmasına zaman tanıyın. Farkı cilt bakım ürünü yakıyor ya da batıyorsa yazısında daha ayrıntılı anlattık.

Akılda tutulması gereken bir etki daha var. Spiküller yüzeyi daha geçirgen hale getiriyorsa, sonra sürdüğünüz başka içeriklerin de, tahriş edenler dahil, daha kolay içeri girmesine yol açabilir. Spiküllü ürünle güçlü aktifleri aynı akşam kullanmadan önce bu yüzden iki kez düşünmek gerekiyor.

04 / Başka bir şey

Spiküllü serum, profesyonel microneedling’in yerini tutmaz.

Amerikan Dermatoloji Akademisi (AAD), microneedling’i cildi minik iğnelerle delen tıbbi bir uygulama olarak tanımlıyor ve bunun dermatolog gibi cilt konusunda uzman bir hekim tarafından yapılmasını öneriyor. Evde kullanılan ürünlerin cildi delmek için tasarlanmadığını, bu yüzden sonuçlarının genellikle daha az belirgin olduğunu, evde kullanımın da aşırıya kaçma ve tahriş gibi kendi risklerini taşıdığını belirtiyor.[4]

Spiküllü serum tam olarak ikisi de değil. Kontrollü bir tıbbi uygulama değil, ama her gün gönül rahatlığıyla sürülecek nazik bir kozmetik de değil. AAD; yakın zamanda bronzlaştıysanız ya da güneşte yandıysanız, ciltte enfeksiyon varsa veya ağrılı, derin, iltihaplı sivilceleriniz varsa microneedling’i ertelemenizi öneriyor; yaraları yavaş iyileşenler ve keloid iz bırakmaya yatkın olanlar için de uygun görmüyor.[4] Bu uyarılar spikül araştırmalarından değil, tıbbi bir uygulamadan geliyor; yine de cildin yüzeyini delmek üzere tasarlanmış her ürün için mantıklı bir yol gösterici.

Asıl derdiniz daha pürüzsüz, daha sağlıklı görünen bir cilt yüzeyiyse başka yollar da var. Profesyonel yüz bakımı gibi bir seans, önce cildinize bakarak başlar ve cildinizin ne kadarını kaldırabildiğine göre şekillenir. Bu tür bakımın nereye oturduğunu profesyonel cilt bakımı ne zaman gerekir? yazısında anlattık.

05 / Karar sizin

Kimler hiç denememeli, deneyecekseniz nasıl?

Cildiniz rahatsa ve yine de denemek istiyorsanız, işi basit tutun:

1. Önce test edin.

   AAD, yeni bir ürünü önce yüzden uzak küçük bir alanda, örneğin kolun iç kısmında denemenizi ve geniş bir alana sürmeden önce kızarıklık, kaşıntı ya da şişlik olup olmadığına bakmanızı öneriyor.[5]

2. Tek başına ekleyin.

   Aynı dönemde başka yeni bir ürüne başlamayın; böylece cildinizin neye tepki verdiğini anlarsınız. Nasıl yapılacağını rutininize yeni bir ürün nasıl eklenir? yazısında adım adım anlattık.

3. O akşamın geri kalanı sade olsun.

   Peeling asitleri, retinoidler ya da scrub ile aynı akşam kullanmayın; kullanım sıklığında da ürünün talimatının ötesine geçmeyin. Yüze ne sıklıkla peeling yapılmalı? yazısındaki mantık burada da geçerli.

4. Koruyun ve gözlemleyin.

   Sade bir nemlendiriciye ve her gün güneş kremine devam edin. Cildinizin nasıl göründüğüne ve nasıl hissettirdiğine yalnızca ilk dakikalarda değil, sonraki günlerde de bakın.

Tepki verdiyseniz ürüne ara verin ve cildinize zaman tanıyın; rutininizi sonrasında nasıl yeniden kuracağınızı tahriş geçtikten sonra ürünlere nasıl geri dönülür? yazısında bulabilirsiniz. Şiddetli, yayılan, kabarcık yapan ya da yatışmayan bir reaksiyonu, ya da sıcak, şiş ve ağrılı hale gelen bir cildi mutlaka bir doktora gösterin. Belirtileri cilt sorunu ne zaman dermatoloğa gösterilmeli? yazısında topladık.

Aklınıza takılabilecekler

Sık sorulan sorular.