Journal / Trendler
Glutatyon cildi beyazlatır mı? Krem, takviye ve serumda bilinenler.
Glutatyon krem, kapsül ve damar yolundan verilen serum olarak satılıyor; çoğu zaman da “beyazlatma” ya da “ışıltı” vaadiyle. Oysa bu üçü birbirinden çok farklı. Her birinin ne olduğunu, kanıtların neyi gösterip neyi göstermediğini ve damar yolu uygulamalarının neden tamamen doktorun işi olduğunu anlattık.
Kısa cevap
Glutatyon vücudun kendi ürettiği bir antioksidan. Krem ve ağızdan alınan takviyelerle yapılan birkaç küçük, kısa çalışmada cilt tonunda sınırlı ve sonra geri dönen değişiklikler bildirildi; derleme yazarları kanıtı güçlü bulmuyor. Damar yolundan verilen serumlarda ise derlemeler beyazlatmayı gösteren güvenilir bir çalışma bulamadı ve Filipinler’in ilaç otoritesi bu amaçla enjekte edilen glutatyona karşı uyardı. Hedefiniz daha eşit bir tonsa, her gün güneş koruması ve sakin bir rutin çok daha sağlam bir yol. Takviye ve serum ise doktorunuzla konuşulacak konular.
01 / Molekülü tanıyalım
Glutatyon nedir, nasıl bu kadar popüler oldu?
Glutatyon vücutta doğal olarak üretilen bir antioksidan. Cilt rengiyle bağlantısı, pigment yapımını etkileyebileceğini düşündüren laboratuvar ve erken dönem araştırmalardan geliyor. Bu yüzden “aydınlatıcı” olarak, bazı ülkelerde de açıkça cilt beyazlatıcı olarak pazarlanıyor. 2016 tarihli bir dermatoloji derlemesi bu teoriyi dikkatle ele alıyor ve bugüne kadar glutatyonun lekeleri tedavi ettiğine dair güçlü bir kanıt olmadığı sonucuna varıyor.[1]
Instagram ve TikTok’ta bu farklı formlar genelde birbirine karışıyor. O yüzden tek tek bakmakta fayda var.
02 / Trend ve gerçek
Krem, kapsül, serum: gerçekte ne biliniyor?
- Krem ve cilt serumları
- Glutatyonlu bir losyonla yapılan küçük, randomize ve plasebo kontrollü bir çalışma geçici bir açılma bildirdi; yan etki bildirilmedi.[1] Bu bir başlangıç, kanıt değil. Raflardaki ürünlerin formülleri çok farklı ve çoğunda glutatyon başka aydınlatıcı içeriklerle birlikte kullanılıyor.
- Ağızdan alınan takviyeler
- Derleme yazarları yalnızca birkaç küçük çalışma bulmuş; genç ve sağlıklı gönüllülerde, kısa sürelerle yapılmış ve cilt tonunda fark edilir ama geri dönen değişiklikler bildirmiş.[1][2] Glutatyonun yutulduğunda ne kadar emildiği bile tartışmalı.[1]
- Damar yolundan serum
- 2016 derlemesi, damar yolundan glutatyonun cilt beyazlatmadaki etkisini inceleyen tek bir klinik çalışma bile bulamadı.[1] 2018 tarihli bir derleme kanıtın, tasarımı şüpheli tek bir çalışmadan ibaret olduğunu yazıyor ve enjekte edilen glutatyonun beyazlatma için bu kadar yaygın kullanılmasını yersiz buluyor.[2]
İki derleme de daha büyük, daha uzun ve iyi tasarlanmış çalışmalar gerektiğini söylüyor.[1][2] Şimdilik söylenebilecek en dürüst şey şu: bugüne kadar görülen etkiler sınırlı ve kullanım bırakılınca kalıcı olmamış. Cildiniz için başka takviyeleri de düşünüyorsanız, kolajen takviyeleri ve cilt yazısında onlara da aynı gözle baktık.
03 / Doktorun alanı
“Beyazlatma serumu” neden tıbbi bir konu?
Damara verilen her şey, nerede uygulanırsa uygulansın, tıbbi bir işlem. Enjekte edilen glutatyon hakkında iki otorite doğrudan açıklama yaptı.
Otoriteler ne dedi?
- Filipinler Gıda ve İlaç İdaresi, glutatyonun cilt beyazlatıcı olarak güvensiz kullanımı hakkında bir uyarı yayımladı. Uyarıda, cilt beyazlatma amacıyla enjekte edilen hiçbir ürünü onaylamadığını belirtiyor; karaciğer, böbrekler ve sinir sistemi üzerinde olası toksik etkilere ve ciddi bir cilt reaksiyonu olan Stevens-Johnson sendromu riskine dikkat çekiyor. Enjeksiyonun sağlık profesyoneli olmayan kişilerce ya da steril olmayan ortamlarda yapılmasının enfeksiyon riski taşıdığını da not ediyor.[3]
- ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), eczanelere takviye kalitesindeki glutatyondan enjeksiyon hazırlamamaları konusunda uyarı yaptı; bu tür hammaddeler safsızlık ve kirletici içerebiliyor. FDA, damar yolundan glutatyon sonrası ateş, titreme, ağrı, baş dönmesi ve şok belirtileri yaşayan, bir kısmı hastanede tedavi gerektiren hastalar bildiriyor.[4]
Filipinler’deki uyarı ayrıca cilt sorunları için bir dermatoloğa danışılmasını ve enjekte edilen ürünlerin internetten alınmamasını öneriyor.[3]
2016 derlemesi, enjekte edilen glutatyonla ilgili güvenlik verilerinin sınırlı olduğunu ve ucuz ürünlerin sahte olabileceğini de ekliyor; daha iyi çalışmalar yapılana kadar dermatologların beyazlatma amaçlı bu enjeksiyonlardan uzak durmasını öneriyor.[1] Bir enjeksiyonun size uygun olup olmadığına güzellik randevusunda değil, doktor muayenesinde karar verilir. Bu sınırın nerede olduğunu medikal spa mı, cilt bakım stüdyosu mu? yazısında anlattık.
04 / Asıl hedef
Daha beyaz bir cilt mi, daha eşit ve dinlenmiş bir ton mu?
Glutatyonu araştıranların çoğu aslında farklı bir ten rengi istemiyor. Daha az leke, daha az donukluk ve dinlenmiş görünen bir ton istiyor. Bunlar gayet makul hedefler ve onlara giden, kanıtı daha sağlam yollar var. Sağlıklı cilt her tende olur; bu konuyu sağlıklı cilt mi, kusursuz cilt mi? yazısında konuştuk.
-
Her gün güneşten korunun.
AAD’ye göre lekelerin etkili tedavisi güneş kremiyle başlıyor; güneş kremi yeni lekeleri önlemeye ve mevcut lekelerin açılmasına yardımcı oluyor.[5] Gerçekten kullanacağınız güneş kremini seçmek bunu kolaylaştırıyor.
-
Rutini nazik tutun.
Ürünlerin yol açtığı tahriş de leke bırakabiliyor; AAD yanma ya da batma yapan her ürünü bırakmayı öneriyor.[5] Yorgun görünen bir cilt için donuk cilt: nelere bakmalı? yazısı daha sakin bir başlangıç.
-
Dermatologların saydığı içeriklere bakın.
AAD azelaik asit, glikolik asit, kojik asit, retinoidler ve C vitaminini lekelerin açılmasına yardımcı olabilecek içerikler arasında sayıyor.[5] Traneksamik asit de araştırılan seçeneklerden biri; lekeler için traneksamik asit yazısına göz atabilirsiniz. Yeni ürünleri ise tek tek ekleyin.
Daha eşit bir ton için cildinizin gerçekte neye ihtiyacı var?
Kapsüle ya da seruma para harcamadan önce bir danışmanlık görüşmesinde cildinize, kullandığınız ürünlere ve güneş alışkanlıklarınıza birlikte bakabiliriz. Doğru adım doktorsa sizi oraya yönlendiririz.
Danışmanlık seçeneklerine göz atın05 / Karar vermeden önce
Doktorunuza sormanız gerekenler.
Hâlâ glutatyon takviyesi ya da serumu düşünüyorsanız önce doktorunuzla konuşun; özellikle hamileyseniz, emziriyorsanız, başka ilaçlar kullanıyorsanız ya da bir sağlık sorununuz varsa. Bu Journal doz vermez ve ürün önermez. Sormaya değer sorular:
Sorabilecekleriniz
- Beni asıl rahatsız eden şeye bunun iyi geleceğine dair sağlam bir kanıt var mı?
- Sağlık geçmişim ve kullandığım ilaçlarla birlikte güvenli mi?
- Enjeksiyonsa: kim uygulayacak, içinde tam olarak ne var, bu amaç için onaylı bir ürün mü?
- Lekelerim melazma ya da tedavi gerektiren başka bir durum olabilir mi?
Renk eşitsizliğinin birçok nedeni olabilir ve kendi kendine teşhis güvenilir değil. AAD, yüzünüzde renk eşitsizliği fark ederseniz dermatoloğa görünmenin yardımcı olabileceğini belirtiyor.[6] Nelere dikkat etmeniz gerektiğini melazma mı, leke mi? ve cilt sorunu ne zaman dermatoloğa gösterilmeli? yazılarında bulabilirsiniz. Herhangi bir enjeksiyondan sonra kendinizi kötü hissederseniz beklemeden tıbbi yardım alın; acil bir durumda 112’yi arayın.
Merak edilenler
Sık sorulan sorular.
Glutatyon cildi beyazlatır mı?
Glutatyonlu krem ve takviyelerle yapılan birkaç küçük, kısa çalışma cilt tonunda sınırlı ve kullanım bırakılınca kalıcı olmayan değişiklikler bildirdi. Dermatoloji derlemeleri kanıtı sınırlı buluyor ve kesin bir sonuç için daha büyük, daha uzun çalışmalar gerektiğini söylüyor.
Glutatyon serumu (damar yolundan) güvenli mi?
Derlemeler, damar yolundan glutatyonun cildi beyazlattığını gösteren güvenilir bir klinik çalışma bulamadı ve güvenlik verileri sınırlı. Filipinler’in ilaç otoritesi beyazlatma amaçlı enjekte edilen glutatyona karşı uyardı, ABD FDA da kirli glutatyon enjeksiyonlarıyla bağlantılı yan etkiler bildirdi. Her enjeksiyon, doktorun vereceği tıbbi bir karar.
Glutatyon takviyesi cilde faydalı mı?
Bugüne kadarki çalışmalar az, küçük ve kısa; bildirilen etkiler de geri dönen türden. Glutatyonun yutulduğunda ne kadar emildiği de tartışmalı. Takviye düşünüyorsanız önce doktorunuza danışın, özellikle ilaç kullanıyorsanız, hamileyseniz ya da emziriyorsanız.
Glutatyonlu krem denemeye değer mi?
Cilde sürülen glutatyonla ilgili kanıt, geçici etkiler gösteren küçük çalışmalarla sınırlı. Denemek isterseniz tek başına başlayın, yanma ya da batma yaparsa bırakın ve eşit bir ton için asıl adım olarak her gün güneş kremini sürdürün.
Cilt tonu eşitsizliğine ne iyi gelir?
Her gün güneş koruması, tahriş etmeyen nazik bir rutin ve sabır. AAD azelaik asit, retinoidler ve C vitamini gibi içerikleri lekelerin açılmasına yardımcı olabilecekler arasında sayıyor. Yayılan, değişen ya da düzelmeyen lekeleri bir dermatolog değerlendirebilir.
Daha eşit bir ton için cilt danışmanlığı işe yarar mı?
Cilt bakımı açısından evet: danışmanlık görüşmesinde rutininize, ürünlerinize ve güneş alışkanlıklarınıza bakılır, neyin sadeleşebileceği konuşulur. Takviye ya da enjeksiyonları değerlendirmez, leke teşhisi koymaz; gerektiğinde sizi doktora yönlendirir.
Kaynaklar ve kapsam
Bu Journal yazısı, cilt bakım ürünlerinde, takviyelerde ve enjeksiyonlarda glutatyon hakkında genel bilgi sunar. Hiçbir takviye ya da enjeksiyon uygulamasını önermez, doz vermez ve kişisel tıbbi tavsiyenin yerini tutmaz. Takviye almadan ya da herhangi bir enjeksiyonu düşünmeden önce doktorunuza danışın. Yukarıdaki bilgiler şu yayımlanmış kaynaklara dayanıyor (İngilizce):
- Glutathione as a skin whitening agent: Facts, myths, evidence and controversies (Sonthalia ve ark., Indian Journal of Dermatology, Venereology and Leprology, 2016): cilde sürülen, ağızdan ve damar yolundan kullanıma dair kanıtlar ve güvenlik endişeleri.
- Glutathione for skin lightening: A regnant myth or evidence-based verity (Sonthalia ve ark., Dermatology Practical & Conceptual, 2018): kullanım şekline göre kanıtların değerlendirmesi.
- FDA Advisory No. 2019-182: Unsafe use of glutathione as skin lightening agent (Filipinler Gıda ve İlaç İdaresi): enjekte edilen glutatyonun onay durumu ve uyarılar.
- FDA reminds compounders not to use dietary supplement grade glutathione for injectables (ABD Gıda ve İlaç Dairesi): damar yolundan glutatyon sonrası bildirilen yan etkiler.
- How to fade dark spots in darker skin tones (Amerikan Dermatoloji Akademisi): güneş kremi, tahriş ve lekelerin açılmasına yardımcı olabilecek içerikler.
- Melasma: Diagnosis and treatment (Amerikan Dermatoloji Akademisi): yüzdeki renk eşitsizliğinin ne zaman dermatoloğa gösterilmesi gerektiği.
Editoryal: Merve Akkaya Journal. Merve Akkaya’yı daha yakından tanımak için hakkında sayfasına göz atabilirsiniz.
Okumaya devam edin
Bunlar da ilginizi çekebilir.
Kapsülden, serumdan önce
Daha eşit bir ton, tahmin yürütmeden.
Glutatyonu araştıranların çoğu eşit ve dinlenmiş görünen bir cilt istiyor. Danışmanlık görüşmesinde bu eşitsizliğin arkasında ne olduğuna bakıyor, nazik, düzenli ve gerçekçi bir rutin kurmanıza yardımcı oluyoruz.
Kullandığınız ürünleri getirin, neleri düşündüğünüzü anlatın. Takviye ya da enjeksiyonla ilgili sorularınız için sizi dürüstçe doktora yönlendiririz.
Cilt bakımı danışmanlığı tıbbi muayenenin yerini tutmaz.